Redactie
Voor 32 procent van de Belgen – bijna 1 op de 3 dus – zijn overuren wekelijkse kost. 1 op de 20 werkt zelfs élke dag meer dan eigenlijk nodig is. Dat blijkt uit een recent onderzoek van iVOX en Protime bij 2.000 Belgische bedienden.
In ruim de helft van de gevallen (55 procent) worden gemaakte overuren ‘vaak tot altijd’ bijgehouden, terwijl dat bij 1 op de 3 respondenten (33 procent) ‘zelden of nooit’ gebeurt. Nochtans ziet een ruime meerderheid het nut om ze bij te houden: volgens 55 procent van de werknemers helpt het om minder overuren te maken, en volgens 69 procent om ze gecompenseerd te krijgen.
“Tijdregistratie helpt niet alleen om overuren correct bij te houden, maar ook om ze te beheersen. Door een beter inzicht in de gewerkte tijd kunnen leidinggevenden de werkdruk evenwichtiger verdelen en processen efficiënter plannen”, zegt Jan Van Autreve, CEO van Protime, marktleider op het vlak van tijdregistratie. “Net zoals een hartslagmeter ons waarschuwt wanneer we te intensief sporten, kunnen online registratietools een alarmbel doen afgaan wanneer werknemers systematisch te veel overuren kloppen.”
Nog snel enkele mailtjes afwerken of een dossier afronden na de reguliere werktijd? Voor de meeste Belgen is het erg herkenbaar. Slechts 1 op de 6 bedienden (16 procent) blijft gespaard van overuren, terwijl bijna een derde (32 procent) zijn werkweek gemiddeld met zo’n drie uur ziet uitlopen.
“Hoe regelmatig presteer je overuren?”
- Nooit (15,8 procent)
- Minder dan maandelijks (14,2 procent)
- Ongeveer één keer per maand (12,7 procent)
- Enkele keren per maand (25 procent)
- Ongeveer wekelijks (15 procent)
- Meerdere dagen per week (12 procent)
- (Bijna) elke dag (5,4 procent)
Risico’s vanaf 50 uur per week
Volgens Lode Godderis, professor arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven, is het aantal gewerkte uren slechts een deel van het verhaal: “Of overwerk problematisch wordt, hangt sterk af van de context: de mate van autonomie, de ervaren werkdruk, de steun van leidinggevenden en collega’s, en vooral de ruimte voor herstel. Zonder die buffer kan eenzelfde aantal uren een heel ander effect hebben op de mentale gezondheid. Zelf kiezen om een tandje bij te steken is dan ook iets anders dan geforceerd worden om lange uren te kloppen.”
“Zelf kiezen om een tandje bij te steken is iets anders dan geforceerd worden om lange uren te kloppen.”
Tegelijk waarschuwt professor Godderis dat structureel overwerken wel risico’s kan inhouden: “Vanaf ongeveer 50 tot 55 uur werken per week neemt het risico op mentale gezondheidsklachten geleidelijk toe – zeker wanneer dit geen tijdelijke piek is, maar een structureel patroon. Wie langdurig boven die grens werkt, bouwt vaak een stille maar reële gezondheidslast op, waarvan de effecten zich vaak pas na maanden of jaren laten voelen.”
Bij wie wel af en toe overuren presteert, worden deze slechts door iets meer dan de helft (55 procent) ‘vaak tot altijd’ geregistreerd. Bij 1 op de 3 (33 procent) gebeurt dit ‘zelden tot nooit’.
Opvallend: bij 1 op de 6 bedienden (16 procent) heeft de leidinggevende zelfs helemaal geen idee dat er overuren worden gemaakt. Bij nog eens ongeveer een kwart (23 procent) weet de baas dit wel, maar niet hoeveel en wanneer ze gepresteerd worden.
Volgens ruim de helft van de werknemers (55 procent) kan dit ervoor zorgen dat er minder overuren gepresteerd worden. Ook in de praktijk blijkt dat het geval: bij wie de overuren worden bijgehouden, presteert 31 procent minstens wekelijks overuren, terwijl dit oploopt tot ruim de helft (57 procent) bij wie deze extra gewerkte tijd niet wordt geregistreerd. Bovendien geven zo’n 7 op de 10 bedienden (69 procent) aan dat het bijhouden van de gewerkte tijd ervoor kan zorgen dat overuren makkelijker gecompenseerd worden.
LEES MEER OP HRSQUARE.BE
- Vlaamse regering voert praktijktesten in vanaf december
- WK op de werkvloer: hoe ga je ermee om?
- 6 op de 10 zelfstandigen blijven doorwerken als hun lichaam ‘stop’ zegt
- Pieter Timmermans: “Gelijk loon voor gelijk werk is prima, maar nieuwe richtlijn is een draak van administratieve complexiteit”
- Kennelijk onredelijk ontslag: het arbeidshof bevestigt de beperkte appreciatiemarge van de rechter in het kader van een reorganisatie
