Eén op de drie werknemers in Vlaanderen vindt zijn werk niet zinvol en amper 5 procent ervaart over heel de lijn een hoge zinvolheid. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Antwerp Management School.

Leeftijd of geslacht maken hierbij geen verschil, de breuklijn wordt gevormd door statuut en functie. Wat blijkt? Zinvolheid scoort hoger bij zelfstandigen dan bij werknemers. Bij de werknemers doen kaderleden het dan weer beduidend beter dan arbeiders en bedienden. Wie zinvol werk ervaart, ziet het ook meer haalbaar om langer aan het werk te blijven. Het is nog geen ‘wachten op’ het pensioen, een wachten dat ondoenbaar lijkt.

Het onderzoek bij bijna 48.000 werknemers werd uitgevoerd door Antwerp Management School onder leiding van professor Ans De Vos, in samenwerking met de New World of Work Community (NWOW) en De Standaard. Federaal minister van Werk Kris Peeters nam het peterschap op zich.

68 procent scoort op geen enkele van de vier pijlers van zinvol werk

Bijna één op de drie werkende Vlamingen (29 procent) vindt zijn werk dus niet zinvol en dat gaat op voor de vier pijlers van zinvol werk die bevraagd werden:

• Je talenten kunnen inzetten in je job.
• Een ‘fit’ ervaren van je job met je interesses.
• Jezelf kunnen zijn in je job.
• Je vindt dat je werkgever je autonomie en ondersteuning biedt.

Het meest opzienbarende is nog wel dat amper 5 procent van de respondenten goed scoort op de vier pijlers. Zo’n 14 procent scoort hoog op 2 of 3 dimensies en 13 procent op slechts één dimensie. Met andere woorden: 68 procent van de werkende Vlamingen scoort op geen enkele van de vier dimensies.

Zeggenschap over jobinvulling of niet?

Er loopt ook een breuklijn tussen statuten en functies. Wie meer zeggenschap heeft over de eigen jobinvulling, ervaart meer zin. Het gaat dan om zelfstandigen en ook wel kaderleden. Werknemers in meer uitvoerende taken scoren laag.

De 68 procent die op geen enkele pijler hoog scoort, ziet zijn werktoekomst somber in. Ze voelen zich veel minder in staat de job vol te houden tot het pensioen.

Feedback blijft groot probleem

Eén van de hefbomen om het werk meer zinvol te laten verlopen is, naast autonomie, feedback. Maar juist dat blijft een hardnekkig probleem. “De menselijke psychologie maakt van feedback een mission impossible”, commentarieerde professor Frederik Anseel (UGent) in De Standaard. “Onze eerste intuïtieve reactie op kritiek is afwijzing.”

In zijn onderzoeken is hij nog maar op één prima systeem gestuit: collega’s geven feedback per e-mail, de ontvanger beslist zelf wat hij ermee doet. Hij kan ermee naar een externe coach, die niet rapporteert aan zijn leidinggevende, noch aan HR. “Het ideale feedbacksysteem zet zowel de leidinggevende als de HR-dienst dus buitenspel.”

Werknemers en werkgevers samen aan zet

Werknemers en werkgevers zijn samen aan zet om het tij te keren, zo vinden de initiatiefnemers. Binnen de NWOW Community, een platform voor kennisdeling rond nieuwe vormen van werken, zijn de afgelopen jaren al tal van goede voorbeelden gedeeld om werk zinvol te maken. De cases komen van de deelnemende bedrijven, zoals Microsoft, SD Worx, USG Professionals, Proximus en ING. Zij werken onder meer rond een goede feedbackcultuur, flexibel werken en werken met vijftigplussers.

“De ‘fit’ realiseren tussen de job en iemands talenten, interesses en waarden kan je als organisatie niet in de plaats van de medewerker doen. En de invulling ervan kan individueel sterk verschillen. Maar als organisatie creëer je wel de context, via autonomie en een ondersteunend klimaat, die maakt of mensen zich gestimuleerd en capabel voelen om vanuit die inhoudelijke insteek over hun werk na te denken. We moeten het met andere woorden niet langer enkel hebben over de hardware, maar ook over de software van de arbeidsrelatie”, aldus de onderzoekers.

Bron: New World of Work (nwowcommunity.be), Antwerp Management School (antwerpmanagementschool.be), De Standaard (standaard.be)