Dat blijkt uit de Werkbaarheidsmonitor van de Stichting Innovatie & Arbeid, een grootschalige enquête die om de drie jaar de kwaliteit van jobs bij Vlaamse werknemers en zelfstandige ondernemers meet. Grensoverschrijdend gedrag op het werk is duidelijk een probleem in Vlaanderen. De cijfers zijn onrustwekkend:
- 10% van de werknemers heeft last van pesterijen.
- 5% wordt geconfronteerd met lichamelijk geweld.
- 2% is al eens slachtoffer van ongewenst seksueel gedrag geweest.
De daders kunnen collega’s of leidinggevenden zijn, maar evenzeer klanten, patiënten, passagiers of leerlingen.
Vrouwen vaker slachtoffer
Mannen (9,3%) worden evenveel gepest als vrouwen (9,8%). Vrouwen zijn wel meer dan mannen slachtoffer van lichamelijk geweld (5,3% versus 3,7%) en ongewenst seksueel gedrag (3,6% versus 0,5%).
Hoe ouder, hoe vaker gepest
Hoe ouder, hoe minder werknemers het slachtoffer worden van lichamelijk geweld en ongewenst seksueel gedrag. Het risico om slachtoffer te worden van pestgedrag neemt echter toe met de leeftijd: het aandeel gepeste werknemers stijgt van 6,8% binnen de leeftijdsgroep van 16- tot 24-jarigen, naar 9,3% bij de 25- tot 49-jarigen en zelfs 10,8% bij 50-plusers.
1 op de 5 zorgmedewerkers slachtoffer van lichamelijk geweld
Bijna drie op de tien (29,4%) zorgmedewerkers werden al het slachtoffer van grensoverschrijdend gedrag op het werk. Bij de leerkrachten was dat 17,3% en bij de andere werknemers schommelt het cijfer rond de 10 à 12%.
Zorgmedewerkers krijgen meer dan anderen te maken met lichamelijk geweld (19,7% versus 4,6% gemiddeld) en ongewenst seksueel gedrag (7,3% versus 2,2% gemiddeld).
Leerkrachten worden meest gepest
Ook leerkrachten zijn vaker het slachtoffer van lichamelijk geweld (7,1%), maar wijken niet af van het gemiddelde voor de confrontatie met ongewenst seksueel gedrag.
Opvallend: bij leerkrachten vinden we het hoogste aandeel (11,8%) dat gepest wordt op het werk. Het cijfer ligt hoger dan bij zorgmedewerkers (10,4%), professionals, kader- en directieleden (7,2%), uitvoerend bedienden (8,9%) en arbeiders (11,1%).
Hoge werkdruk vergroot het risico
Werknemers met een hoge werkdruk, beperkte taakvariatie en geringe autonomie hebben een verhoogd risico om slachtoffer te worden van grensoverschrijdend gedrag. Slachtoffers van grensoverschrijdend gedrag op het werk lopen ook meer risico om problematisch psychisch vermoeid en gedemotiveerd te worden. Ze gaan vaker op zoek naar een andere job, en de kans is groter dat ze ziek worden en aangeven dat ze het niet haalbaar achten om hun huidige job tot het pensioen vol te houden.
Pestgedrag opvallend hoog in overheidsadministratie
Uit de werkbaarheidsenquête kunnen nog enkele andere opmerkelijke bevindingen over grensoverschrijdend gedrag op het werk afgeleid worden:
- Een kwart (25,4%) van de werknemers met nachtwerk werd al het slachtoffer van grensoverschrijdend gedrag. Bij werknemers die nooit ’s nachts werken, is dat 12,2%.
- Verhoudingsgewijs werden meer alleenstaanden dan samenwonenden het slachtoffer van ongewenst seksueel gedrag (3,4% versus 1,8%) en pestgedrag (11,8% versus 8,9%).
- Van alle onderzochte sectoren komt pestgedrag het meest voor in de overheidsadministratie (13,6%) en het openbaar vervoer (13,1%).
Bron: Stichting Innovatie & Arbeid (serv.be/stichting)
