Als dertig jaar geleden op de vraag ‘En wat doe jij van beroep?’ iemand antwoordde met ‘Ik ben consultant’, dan werd die vragend bekeken. Nu kan iedereen zich daarbij iets voorstellen. 

Tussen 1987 en 2017 ging het aantal consultants makkelijk maal 11. Niet alleen zijn er elf keer meer consultants dan 30 jaar geleden, ze maken ook 8,5 procent uit van de zelfstandigen. Dat blijkt uit cijfers van ACERTA. 

Kennis en ervaring als bestaansreden 

Dat de arbeidsmarkt onder druk heeft gestaan, zal mensen een duwtje naar de zelfstandigheid hebben gegeven. Werknemers met een specifieke kennis en ervaring maakten van die kennis en ervaring hun bestaansreden als zelfstandige. 

De verbetering van het zelfstandigenstatuut verlaagde zeker ook de drempel. En voorgaand onderzoek van ACERTA toonde al aan dat eigen baas zijn een populaire reden is om zelfstandig te worden. Ook oudere werknemers die niet meer zo evident ander werk verwachtten te vinden, hebben de stap gezet. Waar in 1987 nog maar 3,4 procent van de starters in hoofdberoep 50-plussers waren, steeg dat percentage in 2017 naar 12,9 procent, een stijging van maar liefst 280 procent. 

13,4 procent van mannelijke zelfstandigen actief in de bouw 

Eén van de sectoren die het bij de zelfstandigen 30 jaar geleden al goed deed en vandaag nog steeds, is de bouw. Van de zelfstandige mannen was in 1987 5,5 procent actief in de bouw, in 2017 is dat 13,4 procent.  

Dat wijst op een evolutie van werkgevers/aannemers met werknemers naar coördinatiebedrijven met zelfstandigen in onderaanneming. De bouw is een dynamische sector, zo heeft die hard gestreden voor het behoud van de vestigingswet voor bouwberoepen, want concurrentie uit het buitenland wordt gevreesd.

1 op de 6 zelfstandigen is handelaar 

Een populaire sector, die zich de voorbije 30 jaar heeft moeten heruitvinden, is de handel. Het aandeel ‘kleinhandel’ is nu drie keer lager dan in 1987. Waar in 1987 nog 15,9 procent van de zelfstandigen actief was in de kleinhandel, is dat nu maar 5,5 procent meer.  

Buurtwinkels hebben onder druk gestaan, maar ze komen in het straatbeeld terug. Ook de grote ketens zijn het belang van nabijheid gaan inzien. Soms zijn ze aanwezig in eigen buurtwinkels, soms via franchise. We zien ook een hernieuwde appreciatie voor lokale en ambachtelijke producten waardoor speciaalzaken weer kansen zien om te overleven. Alle handel samen is nog altijd goed voor 17,4 procent. 1 op de 6 zelfstandigen is actief in de handel. 

Horeca vaste waarde van 6 procent 

Vaste waarde onder de zelfstandige beroepen is en blijft de horeca. Het rookverbod, de witte kassa, de flexijobs, … de sector was de voorbije dertig jaar onmiskenbaar in beweging. Maar zijn populariteit heeft dat niet geschaad: zijn aandeel draait al dertig jaar rond de 6 procent. ACERTA noteert slechts een lichte daling van 3 procent van 1987 naar 2017.  

Paramedici dubbel zo populair dankzij vrouwen 

Een categorie die de laatste dertig jaar dubbel zo populair is geworden onder de zelfstandigen, is die van de paramedici. De stijging komt vooral van het toenemende aantal vrouwelijke zelfstandige verpleegkundigen, kinesisten, logopedisten, psychotherapeuten, … 

Ook de stijging artsen en chirurgen heeft eenzelfde verklaring: hun populariteit steeg van 2,8 procent naar 4,4 procent en ook daar is dat vooral dankzij de vrouwen die in het beroep gestapt zijn. 

Bron: ACERTA (acerta.be)