Meer dan 80 procent van de werknemers in België, Frankrijk, Italië en Spanje zegt tijdens een normale werkweek werkgerelateerde communicatie te ontvangen buiten hun contractuele werktijden. Bijna driekwart meldde dat collega’s elke dag of op sommige dagen buiten werktijd contact met hen opnemen. De overgrote meerderheid (bijna 9 op de 10) van de respondenten reageerde op ten minste enkele van deze berichten.

Het nieuwe rapport van Eurofound, Right to disconnect: Implementation and impact at company level, kijkt naar de effecten van het recht op deconnectie op de werktijd, op de balans tussen werk en privé, en op welzijn in vier landen. Het onderzoek biedt een bredere analyse van hoe een ‘altijd aan’-cultuur werknemers in Europa ertoe aanzet om extra en vaak onbetaalde uren te werken.

Beleid zonder acties?

Uit het onderzoek van Eurofound blijkt dat adequate handhaving van het ‘recht op deconnectie’-beleid cruciaal is voor de effectiviteit ervan. Ongeveer 45 procent van de ondervraagde werknemers gaf aan dat er in hun bedrijf zo’n beleid bestaat. Van hen is 80 procent van mening dat het beleid op hen van toepassing is. Opvallend: van de mensen die zeggen dat er een ‘recht op deconnectie’-beleid is, heeft slechts de helft weet van acties die worden ondernomen om dat beleid te concretiseren.

De meest voorkomende acties zijn maatregelen om te voorkomen dat werkmails op bepaalde tijden worden afgeleverd. ‘Zachte’ maatregelen, zoals training en bewustmaking, werden door werknemers als minder gangbaar beschouwd.

Veel werknemers voelen zich sterk verplicht om te reageren op werkgerelateerde communicatie buiten werktijd. ‘Zich verantwoordelijk voelen voor de eigen opdrachten’ werd het vaakst genoemd als reden om tóch op die mail te antwoorden (82 procent). Andere vaak voorkomende redenen zijn ‘bij de les’ willen blijven (75 procent), omdat het wordt verwacht (75 procent), angst voor negatieve gevolgen als er niet wordt gereageerd (61 procent) en de verwachting van een betere loopbaanontwikkeling (50 procent).

Werk-privé balans

Hoewel de meeste respondenten tevreden waren met hun werkomstandigheden, vond ongeveer 45 procent van de respondenten dat contact opnemen buiten de kantooruren nadelig was voor hun werk-privé balans, voor hun gezondheid en welzijn. Een groter deel van de 25- tot 39-jarigen ondervindt negatieve gevolgen, waarschijnlijk omdat velen in deze groep jonge kinderen hebben. Werknemers die telewerken, hebben hier ook meer last van dan degenen die volledig op locatie van hun werkgever werken.

Waar het recht op deconnectie is ingevoerd, heeft dit wel een duidelijk positief effect op de balans tussen werk en privéleven, op gezondheid en welzijn, en op algemene werktevredenheid. Het beleid moet dan wel gepaard gaan met bewustmaking, opleiding en doeltreffende maatregelen om de verbinding buiten werktijd te beperken op een manier die is afgestemd op specifieke werkomgevingen.

LEES MEER OP HRSQUARE.BE

• Jan Bouwen (CHRO Argenta): “Een bank is niet alleen transactie, maar ook interactie”
• Hoe ga je om met interne conflicten? 
• Meerderheid van de CEO’s van Belgische beursgenoteerde bedrijven ziet loon stijgen
• Elon Musk: “Dankzij AI wordt een job binnen minder dan 20 jaar optioneel”
• Belg verdient gemiddeld 4.420 euro bruto