Belga/redactie
Het aantal Belgische coöperatieve vennootschappen (cv’s) is op tien jaar tijd gehalveerd. Dat blijkt 0uit de nieuwe ‘Belgian Cooperative Monitor’ van het Kenniscentrum voor Coöperatief Ondernemen (KCO KU Leuven) en coöperatieve Cera. De economische impact van coöperaties blijft wel groot, toont de studie nog aan.
Een coöperatie onderscheidt zich van andere vormen van vennootschappen door haar maatschappelijke missie en unieke organisatiestructuur. Bij een coöperatie zijn de aandeelhouders -ook leden, vennoten of coöperanten genoemd- tegelijk klant, leverancier of werk(nem)er. Elke mede-coöperant staat op gelijk niveau en heeft inspraak in het bestuur of organisatie van de vereniging.
Coöperaties zijn te vinden in alle sectoren van de economie. Bekende voorbeelden zijn energiecoöperatie Ecopower, zuivelcoöperatie Milcobel, groente- en fruitcoöperatie BelOrta en Febelco, een coöperatieve van zelfstandige apothekers. In België is Cera met 400.000 leden de grootste coöperatieve vennootschap.
Hervorming
In 2016 telde België nog 24.971 coöperatieve vennootschappen. In 2025 is dat gedaald tot 12.517. De reden voor de daling is te vinden in de hervorming van het vennootschapsrecht.
“Sinds 2019 mogen alleen ondernemingen die echt volgens de coöperatieve identiteit werken de coöperatieve vennootschapsvorm behouden”, vertelt Fédéric Dufays, docent en academisch coördinator van KCO KU Leuven. “Op die manier is er komaf gemaakt met een groot aantal ‘oneigenlijke’ coöperaties.”
Na de hervorming van de wet kozen tot nu toe 1.702 ondernemingen bewust voor het nieuwe cv-statuut. Ruim 10.800 coöperatieve vennootschappen -grotendeels kleine of slapende ondernemingen- hebben hun statuut nog niet aangepast aan de nieuwe wetgeving. Meer dan 6.000 voormalige coöperatieve vennootschappen stapten over naar de vernieuwde vorm voor een besloten vennootschap (bv).
De cv’s blijven wel nog een stevige impact leveren aan de Belgische economie, blijkt voorts uit de studie. De ondernemingen met het nieuwe cv-statuut zijn vandaag goed voor 0,14 procent van alle ondernemingen, maar ze vertegenwoordigen tegelijk ongeveer 1,1 procent van het Belgische bruto binnenlands product en 1,5 procent van de werkgelegenheid.
“”Het coöperatieve model kan een krachtig en flexibel antwoord bieden op actuele economische en maatschappelijke uitdagingen.”
De gezamenlijke omzet van deze ‘vernieuwde’ coöperaties bedroeg 29 miljard euro in 2023. Ook de tewerkstelling in coöperatieve vennootschappen is toegenomen: van 47.552 voltijdse equivalenten (VTE) in 2016 tot 51.006 in 2023 (+7,3 procent).
De onderzoekers stelden tevens vast dat de keuze voor het nieuwe cv-statuut bewust werd genomen. De ondernemingen herbevestigden hun coöperatieve identiteit, met specifieke aandacht voor democratie, gelijkwaardigheid en solidariteit.
“Het coöperatieve model kan een krachtig en flexibel antwoord bieden op actuele economische en maatschappelijke uitdagingen”, zegt Lieve Jacobs, adviseur coöperatief ondernemen bij Cera. “Coöperaties blijven vaak onder de radar, maar ook in België vormen ze een kritische massa die in de achtergrond krachtig timmert aan oplossingen voor morgen.”
Foto: © Belga
LEES MEER OP HRSQUARE.BE
- Huisdieren op het werk: een goed idee?
- Zijn jonge werknemers minder weerbaar? 7 op 10 55-plussers vinden van wel
- Arbeidsmarkt koelt af: instroom jonge bedienden daalt met 14 procent
- Nieuwe cijfers: bijna 1 op de 3 werknemers in de gevarenzone voor burn-out
- Vlaamse kmo’s plannen opnieuw vaker aanwervingen
