Redactie
Na een vrijwel onafgebroken stijging van meer dan twee decennia is het absenteïsme op de Belgische arbeidsmarkt voor het eerst significant gedaald. Dat blijkt uit onderzoek van HR-dienstverlener Securex. Op een gemiddelde werkdag in 2025 was 8,09 procent van de werknemers afwezig door ziekte, tegenover een recordhoogte van 8,49 procent in 2024. De historische daling is voornamelijk te danken aan een opvallende afname van het middellang absenteïsme, dat op een jaar tijd met maar liefst 11 procent is gedaald.
Naast middellang absenteïsme (1 maand tot 1 jaar), dat vorig jaar van 2,58 procent naar 2,30 procent daalde, is de algemene daling van het ziektepercentage ook zichtbaar bij kort absenteïsme (tot 1 maand), dat afnam met 5,8 procent (van 2,58 procent naar 2,43 procent). Het langdurig absenteïsme (langer dan 1 jaar) blijft echter op een historisch hoog niveau van 3,35 procent in 2025.
Nieuw beleid
De afname van het middellang absenteïsme valt samen met het nieuwe oproepingsbeleid dat in 2024 werd geïntroduceerd en in 2025 volledig van kracht ging. Dat beleid intensiveert de begeleiding door de adviserende arts en de terug-naar-werkcoördinator, die zieke werknemers nu vroeger en frequenter contacteert – specifiek voor het einde van de vierde, en tijdens de zevende en elfde maand – om een gepaste re-integratie te verkennen.
Stephanie Heurterre, Senior HR Consultant bij Securex: “We merken in de praktijk dat afwezige medewerkers sneller en gerichter worden opgevolgd. Werknemers voelen zich beter geïnformeerd en ondersteund, terwijl werkgevers en leidinggevenden actiever nadenken over re-integratiemogelijkheden. Die gezamenlijke bereidheid om het gesprek open te voeren, versterkt de kwaliteit van het re-integratieproces in de praktijk.”
“We merken in de praktijk dat afwezige medewerkers sneller en gerichter worden opgevolgd.”
Gianinna Ng, arts-directeur Onafhankelijke Ziekenfondsen (Helan): “Sinds het nieuwe oproepbeleid komen verzekerden sneller bij de adviserend arts of paramedicus. Dat versnelt de begeleiding en kan mogelijk bijdragen aan de daling van middellange ziekteperiodes. We hopen echter dat deze trend zich in de toekomst bevestigt en dat hij ook een positief effect zal hebben op langdurige ziektegevallen.”
De daling is significant groter bij arbeiders dan bij bedienden. Het totaal ziektepercentage daalde bij arbeiders met 6,9 procent (van 11,52 procent naar 10,73 procent), en bij bedienden met 2,7 procent (van 6,56 procent naar 6,38 procent).
Specifiek voor middellang verzuim bedraagt de daling zelfs 14 procent bij arbeiders (van 3,40 procent naar 2,91 procent) en 7 procent bij bedienden (van 2,05 procent naar 1,91 procent).
“Een van de mogelijke verklaringen voor de sterkere daling van het middellang absenteïsme bij arbeiders dan bij bedienden is de verschillende aard van de klachten die doorgaans voorkomen bij beide groepen”, legt Gianinna Ng uit. “Bij arbeiders zijn de oorzaken vaker fysiek, terwijl bij bedienden psychosociale aandoeningen vaker de aanleiding zijn. Fysieke aandoeningen bieden vaak een voorspelbaarder hersteltraject dan psychosociale aandoeningen en zijn beter gekend. De drempel om te re-integreren via deeltijdse werkhervatting bij dezelfde werkgever ligt hierdoor mogelijks lager dan bij sterk werkgerelateerde psychosociale klachten zoals burn-out,” aldus Ng.
“Bij arbeiders zijn de oorzaken vaker fysiek, terwijl bij bedienden psychosociale aandoeningen vaker de aanleiding zijn.”
“We weten dat aan het werk gaan in een ondersteunende omgeving ook in het geval van burn-out herstel kan bevorderen. Toch leidt een burn-out vandaag nog tot een langere periode van uitval, wat verklaart waarom de daling in het middellang verzuim bij deze groep minder sterk is”, zegt Stephanie Heurterre.
Opvolging cruciaal
Hoewel de opmerkelijke daling van het totale ziektepercentage positief nieuws is, benadrukken experts het belang van een duurzame aanpak. Enkel mensen sneller activeren is niet voldoende; een goede opvolging na de werkhervatting is cruciaal om herval te voorkomen.
Stephanie Heurterre benadrukt het belang van een duurzame aanpak: “De daling van het totale ziektepercentage markeert een belangrijke kentering, maar we mogen dit niet als een finale trend of eindpunt zien. De uitdaging is nu om deze positieve trend duurzaam te maken en herval te vermijden. Zonder een positieve en ondersteunende opvolging door de werkgever en andere partijen die ondersteuning bieden na de terugkeer, dreigen medewerkers door te schuiven naar langdurige afwezigheid. Het zal tijd vergen vooraleer de impact van de maatregelen ook zichtbaar wordt in de cijfers van het langdurige verzuim. Daarom is het essentieel om de focus op een sterk, preventief welzijnsbeleid vast te houden. Voorkomen blijft de allerbeste aanpak.”
LEES MEER OP HRSQUARE.BE
