< Terug naar overzicht

Gezondheid: Beweeg met dat lijf!

Zitten is het nieuwe roken: erg ongezond en moeilijk om ervan af te raken. Ook de werkgever kan zijn steentje bijdragen om werknemers vaker uit de stoel te krijgen. ‘Nudges’ kunnen daarbij helpen. Een bijdrage van Eva Vandenheede, Manager Vitality bij Securex.

Eerst de feiten: volgens studies met zitmetertjes zitten Vlaamse volwassenen (18-64 jaar) gemiddeld 8,3 uur per dag. Dat is 57 procent van hun dag, slaapuren niet meegerekend. Vooral op het werk wordt veel gezeten. Vlaamse bedienden en kaderleden brengen maar liefst 70 procent van hun werktijd op hun bureaustoel door.

‘Zitten is het nieuwe roken’, het blijkt een harde waarheid te zijn. In de jaren 1970 al ontdekten wetenschappers dat roken de kans op kanker en vervroegd overlijden verhoogt. Toch zou het nog geruime tijd duren voor mensen dat inzicht massaal in gedragsverandering omzetten. Ook van langdurig zitten weten we intussen dat het aan vroeg overlijden, hart- en vaatziekten, overgewicht en kanker gelinkt is. Opnieuw zal waarschijnlijk een hele beweging nodig zijn om tot gedragsverandering te komen.

Belangrijke opmerking: ook voor wie 's avonds of in het weekend intensief gaat sporten, is een hele dag zitten nefast. Het meest recente onderzoek adviseert om na veertig minuten onderbroken te zitten minstens twintig minuten recht te staan. Hoe meer men het zitten onderbreekt, hoe beter voor de gezondheid.

Veranderen in een, twee, drie, vier

Dat gedragsverandering tijd nodig heeft, is algemeen geweten. Volgende vier fases kun worden onderscheiden.

  1. In een eerste fase hebben medewerkers niet door dat hun zitgedrag ongezond is. Misschien willen ze het zelfs niet weten. Hier zijn informatie, communicatie en bewustmaking belangrijk.
  2. De voorbereidingsfase begint wanneer mensen beseffen dat ze ongezond bezig zijn. Ze willen wel veranderen, maar weten niet goed hoe ze dat moeten aanpakken. Hoeveel moet ik mijn gedrag bijsturen? Welke oplossing past bij mij? Tijdens deze fase toon je mensen de mogelijkheden en help je hen uitzoeken wat voor hen haalbaar is.
  3. Tijdens de actiefase breng je veranderingen aan in de manier van werken. Medewerkers gaan aan de slag met de tools die hen zijn aangereikt. Wanneer je ambassadeurs hebt (medewerkers die wel al hun gedrag hebben aangepast en gemotiveerd zijn om hun collega's te begeleiden), kunnen zij mee de verandering ingang doen vinden.
  4. Wanneer de verandering is ingezet, is het belangrijk die ook te behouden. Om te vermijden dat werknemers na de acties terug in oude, hardnekkige zitgewoonten hervallen, moet er aandacht blijven gaan naar informatie en bewustwording, tools en acties. Inzetten op gezondheid stopt nooit.

Het doel is medewerkers van fase een naar fase vier krijgen. Het is belangrijk om daarbij te beseffen dat er op elk moment medewerkers in elk van die fases zullen zitten: terwijl de ene zich nog niet bewust is van het belang van regelmatig bewegen, heeft de andere zijn gedrag al definitief bijgestuurd.

Nudges

Om het gedrag van werknemers blijvend te veranderen, kun men eventueel met ‘nudges’ werken. Door een kleine aanpassing door te voeren in de context waarin werknemers een keuze maken, beïnvloedt men hun gedrag zonder dat zij zich daarvan bewust zijn. De wetenschap staat op dit vlak nog niet ver, maar er zijn wel al voorbeelden van nudges die tot meer bewegen aanzetten. Zo is het aangetoond dat de voetjes die medewerkers naar de trap in plaats van de lift leiden, echt werken. Zeker in combinatie met een lift die zo is ingesteld dat hij trager is dan de trap.

Securex start binnenkort (in samenwerking met Universiteit Gent) een eigen onderzoek naar nudges, in het bijzonder over hoe hoog-laagtafels, die in theorie perfect zijn om langdurig zitten tegen te gaan, in de praktijk beter kunnen gebruikt worden. Bedrijven die aan dit onderzoek willen meewerken, mogen zich melden bij eva.vandenheede@securex.be.

De auteur van dit artikel, Eva Vandenheede, is Manager Vitality bij Securex. Zij schreef deze bijdrage als lid van de adviesraad van HR Square.


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen