< Terug naar overzicht

Inzetbaarheidsbarometer. Effectieve of officiële pensioenleeftijd: een wereld van verschil

Al voor de derde keer onderzocht Securex via de inzetbaarheidsbarometer tot welke leeftijd de Belgische werknemer denkt te ‘kunnen’, ‘willen’ en ‘moeten’ werken. Minder dan 1 op de 10 Belgen (8 procent) wil werken tot 67 jaar of langer, terwijl amper 16 procent zich hiertoe fysiek en mentaal in staat acht. Het is opvallend dat de cijfers stabiel blijven, ondanks harde inspanningen van de regering om ons langer aan het werk te houden. Een bijdrage van Hermina Van Coillie, HR Research Experte bij Securex.

Tweejaarlijks vraagt Securex aan een representatief staal van Belgische werknemers tot welke leeftijd ze ‘kunnen’, ‘willen’ en ‘moeten’ werken. Na 2013 en 2015 brengen ze nu voor de derde keer deze barometer uit. Wat blijkt? Meer dan 9 op de 10 Belgen (92 procent) willen niet werken tot de wettelijke pensioenleeftijd (die voor de meeste Belgen 67 jaar wordt). Toch wil ook 4 procent werken tot zijn 70ste of langer. De meeste Belgen willen echter maar werken tot hun 60ste.

 
De kloof met de wettelijke pensioenleeftijd

Vergeleken met de cijfers van 2015 en 2013, wil de Belg nog steeds niet langer werken. In vergelijking met 2013, toen de wettelijke pensioenleeftijd nog twee jaar lager lag (op 65), is de kloof zelfs vergroot.
De afgelopen jaren heeft de regering nochtans heel wat gedaan. Ze heeft onder meer ingezet op ‘werkbare’ jobs, het reactiveren van langdurig zieken, het optrekken van de wettelijke pensioenleeftijd, inperken en hervormen van het brugpensioen (SWT) en hervormen van de landingsbanen. Dit heeft echter nog geen impact gehad op de effectieve pensioenleeftijd die nog steeds ver van 67 jaar staat.

Op 60 met pensioen

De impact van de fysieke en mentale gezondheid op het langer werken, bleef de afgelopen jaren constant. Eén op de drie (33 procent) zegt dat zijn leefgewoonten (voeding, slapen, …) hem niet toelaten te werken tot de pensioenleeftijd. Iets meer dan 1 op de 3 (38 procent) stelt dat zijn fysieke werkomstandigheden (zoals lawaai, licht en temperatuur) dit niet toelaten. Bij bijna de helft van de werknemers (46 procent) laat de mentale belasting op het werk (zoals stress, werktempo en werkintensiteit) dit niet toe, en bij 29 procent laat de werk-privébalans het niet toe.
Vooral hogeropgeleiden en werknemers jonger dan 50 denken te moeten werken tot hun 67. Bijna alle werknemers (95 procent) denken tot hun 60ste of langer te moeten werken. En gemiddeld genomen, zowel in 2015 als in 2017, denkt de Belgische werknemer te moeten werken tot zijn 65ste (64,8 jaar). Toch werkt de Belg gemiddeld slechts tot zijn 61ste. Voor vrouwen is dit gemiddeld 60 jaar, voor mannen 61.

Mentaliteitswijziging broodnodig

De overheid, werknemers en werkgevers (en hun vertegenwoordigers) spelen een cruciale rol in dit inzetbaarheidsverhaal. De sleutel tot succes ligt in het creëren van een context op maat, waarin mensen welkom zijn in organisaties en zelf ook bereid zijn langer te werken. Het is cruciaal dat werknemers zich niet alleen verplicht voelen om langer te werken, maar dat ze dit echt willen: als werknemers autonoom gemotiveerd zijn, en dus werken omdat ze dit graag doen of zinvol vinden, dan willen ze 4 jaar langer werken. De overheid moet werk maken van een eigentijds juridisch kader dat mogelijkheden biedt aan mensen om gezond én gemotiveerd langer aan het werk te blijven.
Ook leiderschap speelt een belangrijke rol. We merken dat bedrijfsleiders mee verantwoordelijk zijn om hierover bewustwording bij hun medewerkers te creëren. Het is nodig dat zij ook een klimaat van welzijn en intrapreneurschap stimuleren. Hiertoe creëren ze best een context van zinvolheid, vertrouwen, persoonlijke ontwikkeling en engagement. Dit vergt een andere manier van leidinggeven: leiders die hun werknemers waarderen naar hun competenties (in plaats van op basis van leeftijd of anciënniteit), loslaten waar het kan (in plaats van te controleren) en ervoor zorgen dat de sfeer op de werkvloer optimaal is.

■ De auteur, Hermina Van Coillie, is HR Research Experte bij Securex. Zij schreef deze tekst als lid van de adviesraad van HR Square.


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen