< Terug naar overzicht

Nieuw onderzoek: Absenteïsmecultuur dreigt ook voor kmo’s

Ondanks een minder sterke stijging van het absenteïsme in 2017, waren meer werknemers langer dan een jaar ziek. Vooral de middellange afwezigheden (1 maand tot 1 jaar) stegen sterker. In bedrijven tot 1000 werknemers was op een gemiddelde dag 7 procent afwezig door ziekte of privéongeval. Ook kmo’s krijgen met steeds meer lange afwezigheden te maken. Een bijdrage van Heidi Verlinden, HR Research Expert bij Securex.

In 2017 waren op een gemiddelde werkdag 7 op de 100 werknemers afwezig: 2 korter dan een maand, 2 sinds een maand tot een jaar en bijna 3 langer dan een jaar. Hoofdverantwoordelijke voor de continue opwaartse evolutie is het langdurig absenteïsme (langer dan een jaar): dat stijgt van 2,68 naar 2,82 procent. Nieuw is dat in 2017 ook het middellange ziektepercentage (van 1 maand tot 1 jaar) bijdraagt aan de stijgende trend (van 1,87 naar 1,99 procent). Terwijl het korte ziektepercentage (minder dan 1 maand) stabiel bleef (2,07 procent), kende het lange ziektepercentage een stijging met 5 procent en het middellange ziektepercentage een stijging met 6 procent.

Absenteïsme in kmo’s

Ook kmo’s hebben met een stijgend aantal lange afwezigheden te maken. Sinds de crisis in 2008 is het percentage werknemers dat langer dan een jaar afwezig is met 60 procent gestegen in de kleinste tot zelfs 120 procent in de grootste kmo’s. In de microbedrijven (minder dan 10 werknemers) komen afwezigheden minder frequent voor, maar ze zijn er wel langdurig. De weinig frequente maar langdurige afwezigheden zijn het meest uitgesproken in bedrijven tot 5 werknemers.

Afwezigheden duren daar gemiddeld zelfs langer dan in grote ondernemingen: 20,18 versus 18,30 werkdagen. Een werknemer meldt er zich gemiddeld 0,59 keer ziek per jaar (een gemiddelde Belgische werknemer meldt zich 1,06 keer ziek voor een duur van 16,3 werkdagen). Deze werknemers blijven pas thuis als het écht niet anders kan: bij een probleem dat een lange behandeling of een lang herstel vraagt. Soms zelfs omdat ze te lang hebben doorgewerkt…

Voor bedrijven tot 200 werknemers geldt: hoe groter het bedrijf, hoe frequenter de afwezigheden. Hoe groter het bedrijf, hoe meer de nadruk op hiërarchie komt te liggen. En hoe meer leidinggevenden de coördinatie van het werk op zich nemen. Dit maakt dat werknemers zich bij ziekte minder verantwoordelijk voelen voor het werk dat blijft liggen. Werknemers in bedrijven vanaf 100 werknemers ervaren meer werkdruk dan in kleinere ondernemingen, door onder meer een beperking van de regelmogelijkheden in de job. Werkdruk, jobonzekerheid, weinig opportuniteiten voor promotie en slechte communicatie liggen vaak aan de oorsprong van werkstress en afwezigheden. De frequentie van het aantal ziektemeldingen stijgt met de groei van de onderneming door de evolutie van een familiecultuur naar een absenteïsmecultuur.

Maatschappelijke evoluties

Net als bij grote bedrijven, zijn er in kmo’s drie kernredenen voor het stijgend aantal lange afwezigheden: vergrijzing (het percentage 55-plussers groeit ook in kmo’s), chronische werkstress en een sedentaire leefstijl (bovendien hebben kmo’s een kleiner budget voor ergonomische middelen).

Securex verwacht dat het langdurige absenteïsme de komende jaren verder zal stijgen. Enerzijds zit er een stijgende langetermijntrend in het langdurige absenteïsme, anderzijds zorgen demografische evoluties zoals de vergrijzing en een hogere activiteitsgraad van 55-plussers ervoor dat het langdurige absenteïsme nog zwaarder zal doorwegen.

Ook de problematiek van mentale en fysieke gezondheid doet dit absenteïsme stijgen. Het aantal werknemers met een verhoogd risico op burn-out steeg tussen 2014 en 2017 met 70 procent. Niets wijst erop dat de toenemende werkdruk en vervlechting van werk en privé binnenkort een halt wordt toegeroepen. Hoewel de daling niet voor meteen is, is de stijging wel minder sterk geworden. Dat kan verklaard worden door de nieuwe re-integratiewet en de maatregelen door overheid en bedrijven.

■ De auteur, Heidi Verlinden, is HR Research Expert bij Securex. Zij schreef deze tekst als lid van de adviesraad van HR Square.


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen