Ruim 23% van de Belgische verplegers krijgt regelmatig af te rekenen met verbale of fysieke agressie door patiënten, zo blijkt uit een Europese NEXT-studie. NEXT (Nurses’ Early Exit) is een onderzoeksproject over de vertrekgeneigdheid van verzorgenden en verpleegkundigen in Europa. Aan de studie over agressie, die in het Britse vakblad Occupational Medicine verscheen, namen 39.894 verplegers en verpleegsters deel uit tien Europese landen.
Gemiddeld wordt 22% van hen geregeld met geweld van patiënten geconfronteerd. In Frankrijk komt de problematiek met 39% het vaakst voor en ook Brits (29%) en Duits (28%) verplegend personeel krijgt er meer dan gemiddeld mee te maken. In Nederland (10%) en Noorwegen (9%) rapporteren verplegers het minst agressie. Vooral oudere patiënten en psychiatrische patiënten gaan over tot agressief gedrag. Op nooddiensten komt het fenomeen vaker dan gemiddeld voor en nachtshifts verhogen eveneens de risicofactor.
Dominique Desombere, directeur HRM ZiekenhuisNetwerk Antwerpen, bevestigt dit: “Het aantal gevallen van verbale of fysieke agressie van patiënten stijgt inderdaad, voornamelijk op spoedgevallendiensten en psychiatrische afdelingen. Op spoedgevallen wordt deze agressie vaak ook gepleegd door familie of bezoekers. Wij hebben geen of weinig tekenen dat dit eveneens op de gewone verpleegafdelingen gebeurt. Uiteraard speelt de maatschappelijke omgeving waarin de instelling gesitueerd is, hierbij een rol. Om tevens vandalisme en diefstal tegen te gaan, hebben we zelfs in één van onze ziekenhuizen iemand van een beveiligingsfirma ingeschakeld.”
Volgens het Europees onderzoek is er een link tussen de frequentie van agressiesituaties en werkgerelateerde factoren zoals ziekteverlof en burn-out, maar ook de intentie om naar een andere instelling over te stappen of zelfs het verpleegberoep geheel te verlaten.
“Tot nu toe hebben we geen signalen opgevangen dat het fenomeen agressie nadelig zou zijn voor rekrutering of retentie”, aldus Desombere. “In de exitgesprekken die we houden met verpleegkundigen en verzorgden werd dit aspect nooit vermeld.”
Aandacht voor agressie via teamwerking, coaching en opleiding wordt in de studie aanbevolen als de juiste aanpak. De directeur HRM is het hiermee eens: “We organiseren tweedaagse opleidingen over omgaan met agressie en moeilijke klanten voor de personeelsleden van de spoedgevallendiensten en de balie. Uit onze ervaring blijkt dat het zeker interessant is om dit op te nemen in het aangeboden vormingspakket.”
Meer info over de studie op http://occmed.oxfordjournals.org/archive/ en doorklikken naar de editie maart 2008 van Occupational Medicine.
