De nationale toponderhandelaars van vakbonden en werkgeversfederaties (de Groep van Tien) hebben vrijdag een compromisakkoord bereikt over informatie aan de werknemers in de kmo’s. Met het voorakkoord komt een einde aan een jarenlang conflict over de manier waarop het sociaal overleg in kleinere bedrijven moet verlopen.
De belangrijkste afspraken:
In bedrijven met meer dan 100 werknemers verandert er niets. In kmo’s met 50 tot 100 werknemers worden de bestaande preventiecomités opgewaardeerd. Ze krijgen tegelijk de status van ondernemingsraad. Dat betekent dat ze voortaan ook sociaaleconomische informatie van de bedrijfsleiding krijgen (en niet alleen informatie over de kwaliteit van de arbeidsomstandigheden).
Die invoering van feitelijke ondernemingsraden in kmo’s vanaf 50 werknemers wordt beschouwd als een overwinning voor de vakbonden. Maar het gelijkblijvend aantal beschermde werknemers is een overwinning voor de werkgevers. De afspraak geldt vanaf midden volgend jaar, na de sociale verkiezingen in mei. In 2010 volgt een evaluatie. Voor kmo’s met 20 tot 50 werknemers komt er een aanbeveling vanuit de Groep van Tien naar alle bedrijfssectoren om uiterlijk tegen eind 2010 een formule van werknemersinformatie in te voeren. Dat kan gaan om een heuse vakbondsdelegatie, maar de toelating van de vakbonden tot de kleine kmo’s wordt geen automatisme.
Er komt geen uniforme nationale regeling. In nogal wat sectoren bestaan er overigens al afspraken over sociaal overleg in kmo’s met minder dan 50 werknemers.
Voor de vakbonden is de deur naar de kleine kmo’s daarmee open gezet, voor de werkgevers is het symbool van de verplichte aanvaarding van een vakbondsafvaardiging vermeden. Dus toch een typisch Belgisch compromis… De vakbondsleiders moeten de tekst in de komende uren en dagen nog ter goedkeuring aan hun achterban voorleggen.
Door het akkoord kan België een zware Europese boete vermijden van 3 miljoen euro. De deadline voor de betaling van die boete verstrijkt midden december.
Het ACLVB heeft het akkoord al goedgekeurd. Men juicht “de democratisering van de economie” toe. De liberale vakbond is te spreken over “de garanties die ingebouwd zijn om tegen 2010 vertegenwoordigingsprocedures in kmo’s te evalueren en te verbeteren waar nodig”. Volgens het ACLVB bewijzen de sociale partners dat ze hun verantwoordelijkheid opnemen voor wat betreft de omzetting van de Europese richtlijn en zo België opnieuw een waardig acteur laten zijn op de Europese scène.
In een eerste reactie is het ABVV zeer tevreden met “het feit dat werknemers in bedrijven met 20 à 50 werknemers eindelijk ook kunnen deelnemen aan de sociale dialoog in hun bedrijf en recht hebben op economische en financiële informatie, en op informatie met betrekking tot veiligheid en preventie.” Het ABVV vindt het zeer belangrijk dat dit alles zal gebeuren in functie van de wet van 1968: “Dit betekent dat het overleg in de kmo’s niet via ombudsmensen, HR-managers, huisvakbonden en dergelijke mag gebeuren, maar via een echte syndicale afvaardiging.” Tot slot benadrukt het ABVV dat “de sociale partners met hun ontwerptekst ook de boodschap geven aan de (toekomstige) regering dat deze materie en de regeling van sociale conflicten tot hun bevoegdheid behoren en moeten blijven behoren.”
Het Nationaal Bestuur van het ACV vergadert op woensdag en zal dan een beslissing nemen.
(Bronnen: De Standaard, ACLVB, ABVV, ACV)
