Het NSZ hield niet toevallig enquêtes bij 570 bedrijfsleiders met 20 tot 50 werknemers. Ondernemingen zijn momenteel vanaf 50 werknemers verplicht een CPBW (Comité ter Preventie en Bescherming op het Werk) in te richten. Naar aanleiding van de Europese richtlijn over het recht op informatie van de werknemers, die dringend in Belgisch recht moet worden omgezet (zie vorige editie HR Square – De Week), roeren de vakbonden hun stem om die grens naar 20 werknemers te verlagen. Dit zou de veiligheid op de werkplek aanzienlijk vergroten, menen de bonden.
De werkgevers zien zo’n verlaging van de grens niet zitten omdat dan nog meer personeelsleden (als vakbondsvertegenwoordigers) tegen ontslag beschermd zouden zijn. Uit het onderzoek van het NSZ blijkt dat ze er wel heel sterk tegen gekant zijn: liefst 80% zou zijn personeelsbestand bewust binnen de perken houden om vakbondsinmenging te vermijden.
“Veel kleine ondernemingen worstelen met te hoge loonkosten. Vakbondsvertegenwoordiging maakt die financiële druk nog groter”, zegt Christine Mattheeuws, voorzitter van het NSZ. “Een vakbondsvertegenwoordiger geniet ontslagbescherming, de werkgever moet premies betalen en de afgevaardigde moet een opleiding volgen. Bovendien kost het arbeidstijd en leidt het tot extra administratieve druk.” Vakbonden hebben er soms geen idee van hoe bedrijven functioneren, zegt Mattheeuws in De Morgen: “Ze doen er alles aan om bij kmo’s een voet tussen de deur te krijgen, maar voor kleine bedrijven kan dat grote financiële gevolgen hebben. Het remt de economische groei af. Bedrijfsleiders van kmo’s zijn daarom bereid er alles aan te doen om de verplichting tot vakbondsvertegenwoordiging te ontduiken. Ze houden het aantal werknemers bewust onder de grens. De meeste ontslaan zelfs liever een paar medewerkers dan dat ze de vakbond toelaten.” Volgens Mattheeuws verloopt het overleg in kmo’s overigens zonder veel problemen. “Er worden personeelsvergaderingen of individuele gesprekken georganiseerd waar bedrijfsleiders en werknemers met elkaar overleggen. Dat werkt prima.”
