Beide organisaties schuiven ook beleidsaanbevelingen en oplossingen naar voren. Zo geven ze aan dat het arbeidsrecht flexibeler moet, want al te vaak staat het arbeidsrecht de oplossingen gevonden op de werkvloer in de weg.
Zo zou, bijvoorbeeld, het wisselen van uurroosters met collega’s op heel korte termijn, of het invullen van werkdagen in een deeltijds arbeidsrooster flexibeler geregeld moeten worden zonder dat de rechten van werknemers geschaad worden.
Beide organisaties pleiten er ook voor om binnen de bestaande regelingen van tijdskrediet en thematische verloven nog meer nadruk te leggen op de combinatie arbeid-gezin en goede oplossingen te zoeken om dit ook maximaal mogelijk te maken in kleinere bedrijven.
Ondernemers
Als we het over oplossingen hebben, stelt 64,4 procent van de ondernemers dat hij of zij een beroep doen op partner en kinderen. Voor vele zelfstandige ondernemers is ook het behoud van de zondagsrust (71 procent), de wekelijkse sluitingsdag (57,3 procent) en het wettelijk kader van de openingsuren (51,6 procent) van cruciaal belang om voldoende gezinstijd te garanderen. Unizo en de Gezinsbond zullen dit signaal verder in de aandacht brengen.
Vele ondernemers geven aan gebruik te maken van dienstencheques als ondersteuning in het huishouden (58,2 procent). De vraag of een aangepaste vorm van ouderschapsverlof, palliatief verlof en zorgverlof voor zelfstandige ondernemers wenselijk is, krijgt een verrassend positieve score van respectievelijk (56,5 procent, 59,4 procent en 57,6 procent). Unizo en de Gezinsbond roepen op om gehoor te geven aan deze verzuchting.
Werknemers
Als mogelijke oplossingen voor een betere combinatie van gezin en werk van de werknemer worden vooral de thematische verloven en betaald familiaal verlof genoemd.
Ruim driekwart van de werknemers gaf aan op het werk te kunnen kiezen voor een ander arbeidsregime (bijvoorbeeld van voltijds naar deeltijds of omgekeerd).
Ook werkgevers geven aan dat een bijkomende flexibiliteit in opname van de thematische verloven een verbetering zou zijn.
Vier op de tien werknemers doet een beroep op de PWA of dienstencheques, terwijl drie op de tien hulp krijgt van familie of vrienden.
Ruim 17 procent van de werknemers werkt in een onderneming die gezinsondersteunende diensten aanbiedt. Als werknemers zelf mogen kiezen in het aanbod aan gezinsondersteunende diensten, bestaat de top drie uit:
Inspraak en overleg
Het onderzoek toont aan dat inspraak en overleg op de werkvloer over de combinatie gezin en arbeid nog beter kunnen. Er is bij werkgevers grote bereidheid voor overleg, maar de verschillende opties zijn weinig gekend. Ondernemingen moeten daarom geïnformeerd worden met ‘best practices’, instrumenten en leidraden die via sociale dialoog in de onderneming besproken worden en op hun haalbaarheid getoetst worden. De Gezinsbond en Unizo zullen zich hierop toeleggen.
De organisaties benadrukken dat de overheid stimulerend kan optreden door de kosten terug te betalen van bedrijven die in analogie met diversiteitsplannen op vrijwillige basis een ‘gezin-en-werkplan’ opstellen en daarbij gebruik maken van erkende tools en leidraden.
Daarnaast kan men vervangingen van werknemers die thematisch verlof opnemen, stimuleren door vermindering van de bedrijfsvoorheffing of een vlotter gebruik van uitzendkrachten in dergelijke specifieke gevallen.
Meer info op de websites www.unizo.be, www.gezinsbond.be. De Gezinsbond lanceert overigens een Charter voor gezinsvriendelijke ondernemingen (www.gezinsbond.be/charter) en een rubriek voor gezinsvriendelijke vacatures in het ledenblad De Bond vanaf september 2009.
