Om de krapte op de arbeidsmarkt te berekenen, werkt de VDAB met een spanningsindicator. Deze indicator is een breuk. Iedereen die tijdens de maand of op het einde van de maand niet-werkende werkzoekende was vormt de teller. De noemer bestaat uit alle vacatures (exclusief interim-opdrachten en tewerkstellingsmaatregelen) die tijdens de maand of op het einde van de maand openstonden. Door de niet-werkende werkzoekenden (NWWZ) te delen door de openstaande vacatures krijgt men de spanningsindicator: het aantal niet-werkende werkzoekenden per openstaande vacature.
De indicator doet geen uitspraken over het aantal werkzoekenden dat effectief voor elke vacature beschikbaar is, maar laat wel toe om de evolutie van de krapte op de arbeidsmarkt te becijferen en om de Vlaamse regio’s met elkaar te vergelijken. Omdat de interim-opdrachten niet worden meegeteld, onderschat de spanningsindicator in feite de krapte op de arbeidsmarkt. Om vergelijkbaarheid doorheen de tijd te garanderen, is het weglaten van de interim-opdrachten echter noodzakelijk.
Uit de berekeningen van de VDAB blijkt dat de spanningsindicator – met enige maanden vertraging – steeds de schommelingen van de conjunctuur volgt. Van een ruime arbeidsmarkt begin 1999 evolueerde Vlaanderen pijlsnel naar een krappe arbeidsmarkt in 2000 om met de verzwakking van de conjunctuur vanaf 2001 opnieuw te versoepelen. Nooit tevoren was de Vlaamse arbeidsmarkt zo krap als vandaag. De huidige groeivertraging heeft nog niet gezorgd voor een kentering.
Dat de spanningsindicator vanaf 2006 zo sterk daalt, is niet alleen te wijten aan de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Ook het toegenomen marktbereik en de toename van het aantal dubbels in de vacaturedatabank van de VDAB verklaren deze daling. Dat de arbeidsmarkt krapper wordt, geldt overigens voor elke regio.
Het enige verschil is de intensiteit van de krapte: regio’s die in 2005 een ruime arbeidsmarkt hadden worden in 2007 doorgaans gekenmerkt door minder spanning dan de regio’s die in 2005 al te kampen hadden met een krappe of gemiddelde arbeidsmarkt. Regio’s met een ruime arbeidsmarkt zijn in 2007 niet meer te vinden. De verschillen tussen de regio’s zijn ook beduidend kleiner geworden. Doorgaans loopt de spanningsindicator parallel met de werkloosheid in de regio’s.
De regio’s met de laagste werkloosheid (zoals Kortrijk-Roeselare en Brugge) worden gekenmerkt door de grootste krapte, terwijl de Limburgse regio’s, waar de werkloosheid nog relatief hoog is, de minst krappe arbeidsmarkt hebben.
De VDAB beklemtoont dat de Vlaamse arbeidsreserve nog niet volledig is opgedroogd, ook al is deze de laatste jaren sterk afgenomen. Er zijn nog steeds werkzoekenden die, ondanks het hoge aantal openstaande vacatures, moeite hebben om gepast werk te vinden. De talenten van ouderen, kortgeschoolden en arbeidsgehandicapten worden nog niet ten volle benut. Daarom heeft de VDAB de laatste jaren volop geïnvesteerd in acties om de kansengroepen te ondersteunen bij hun zoektocht naar werk.
Met de lancering van extra begeleiding voor gehandicapten en een hele reeks nieuwe maatregelen rond aangepast werkmateriaal en verplaatsingskosten zullen de komende maanden in het teken staan van de tewerkstelling van arbeidsgehandicapten. Nieuwe arbeidskrachten kunnen echter ook buiten de grenzen van Vlaanderen gezocht worden, zowel in Wallonië als in Brussel bevindt zich immers nog een meer dan aanzienlijke arbeidsreserve. Daarom zullen de VDAB en zijn Waalse tegenhanger Forem vanaf mei teams met consulenten uit beide gewesten op pad sturen om Waalse werkzoekenden naar Vlaamse vacatures toe te leiden.
Bron: VDAB ontcijfert nr. 10, 21 april 2008
Meer weten over deze en vorige edities van de publicatie VDAB ontcijfert? Surf naar http://www.vdab.be/trends/ontcijfert/
