“Wij hebben geen vakbonden nodig om medewerkers inspraak te geven en progressie te maken, integendeel.” Zo luidde een boude stelling die ik onlangs mocht pareren op een seminarie over ‘een andere sociale dialoog’. Zeker in tijden van meer decentralisatie, zelfsturing, gedeeld leiderschap en teamwerk zou participatie via syndicale personeelsvertegenwoordiging overbodig worden. Waar vakbonden zwak staan, dreigt de directe participatie (bedoeld of niet) in de plaats te komen van de vakbondswerking. Vormen van directe participatie worden dan gezien als bedreigend voor de vakbond. Er ontstaat een krachtmeting. Het ene systeem dreigt het bestaansrecht van het andere op te heffen. Maar klopt de assumptie achter deze krachtmeting? En strookt deze met de realiteit van alledag in de bedrijven? Directe versus indirecte participatie Laten we starten met enige conceptuele zuiverheid. Bedrijven kunnen hun werknemers op verschillende manieren betrekken bij de besluitvorming. De term indirecte participatie verwijst traditioneel naar een collectieve manier van participeren....
