In een eerdere bijdrage werd reeds toegelicht dat de keuze van de rechtsgrond gevolgen heeft voor de toepasselijke verjaringstermijn (vijf jaar of één jaar). Er zijn echter nog andere belangrijke gevolgen verbonden aan de keuze voor een vordering ex delicto.
In een arrest van 22 januari 2007 sprak het Hof van Cassatie zich uit over de vraag tegen wie een vordering ex delicto kan worden gericht. De zaak handelt over een werknemer die achterstallig loon wilde vorderen van zijn voormalige werkgever. Deze vordering kon ofwel ex contractu ofwel ex delicto worden ingesteld. De werknemer had zijn vordering ex delicto ingesteld, zij het niet tegen zijn werkgever (die in faling was gegaan), maar wel tegen een bestuurder van de vennootschap/werkgever. De bestuurder verweerde zich hardnekkig door erop te wijzen dat de vordering er eigenlijk op gericht was achterstallig loon te eisen, zodat enkel de werkgever zelf daartoe kon worden veroordeeld. Het Hof van Cassatie analyseerde dit argument van de bestuurder.
Indien een vordering ex contractu wordt ingesteld, is de vordering gesteund op de Arbeidsovereenkomstenwet die zegt dat de werkgever verplicht is het loon te betalen op de wijze, tijd en plaats zoals overeengekomen. Met andere woorden: wanneer een vordering wegens achterstallig loon ex contractu wordt ingesteld, kan enkel de werkgever gehouden zijn tot betaling. Indien de werknemer er echter voor opteert zijn vordering ex delicto in te stellen, is de situatie anders. In dat geval vordert de werknemer de betaling van een ‘schadevergoeding’ wegens het misdrijf ‘niet betalen van loon’. Het Hof van Cassatie merkte op dat de Loonbeschermingswet uitdrukkelijk stelt dat niet alleen de werkgever, maar ook ‘zijn aangestelden of zijn lasthebbers’ strafrechtelijk kunnen worden gesanctioneerd in geval van ‘niet betaling van loon’. Terwijl een vordering ex contractu alleen gevolgen kan hebben voor de contracterende partijen (lees: voor de werkgever), kan een vordering ex delicto niet alleen tegen de werkgever, maar ook tegen diens lasthebbers of aangestelden worden ingesteld. Het Hof van Cassatie gaf de bestuurder dus ongelijk.
Diezelfde dag velde het Hof van Cassatie nog een ander interessant arrest over een vordering ex delicto die werd ingesteld door een vakbond. De vakbond had namens één van zijn leden een vordering ingesteld wegens schending van een algemeen verbindend verklaarde cao. Het Hof van Cassatie moest onderzoeken of de vakbond al dan niet een vordering ex delicto kon instellen tegen de werkgever. De vakbond argumenteerde dat de cao-wet uitdrukkelijk stelt dat de representatieve werknemersorganisaties in rechte mogen optreden in alle geschillen die uit de toepassing van die wet kunnen ontstaan ter verdediging van de rechten welke hun leden putten uit de door hen gesloten overeenkomsten. Het Hof van Cassatie gaf de vakbond echter ongelijk. Wie een vordering instelt op grond van een misdrijf (ex delicto) is gehouden de concrete eigen schade (materiële dan wel morele) te vorderen en te bewijzen. Volgens het Hof van Cassatie was aan deze voorwaarde niet voldaan aangezien de vakbond de vordering had ingesteld met het oog op het herstel van de schade van één van zijn leden en dus niet van een persoonlijke schade.
Uit deze rechtspraak kan men dus afleiden dat een vordering ex delicto (bijvoorbeeld wegens niet betaling van loon of vakantiegeld) enkel kan worden ingesteld door de ‘getroffen werknemer’ zelf (en niet door de vakbond), maar dat de vordering niet noodzakelijk tegen de werkgever moet worden ingesteld. Hieruit blijkt nogmaals dat de keuze van de rechtsgrond allerminst een detail is en soms verregaande gevolgen kan hebben.
