Een ontslag van een arbeider is ‘willekeurig’ indien het ontslag geen verband houdt met de ‘geschiktheid’ of het ‘gedrag’ van de arbeider of indien het niet berust op de ‘noodwendigheden inzake de werking van de onderneming’. Aangezien een ontslag dat als ‘willekeurig’ wordt beschouwd, ertoe leidt dat de werkgever een schadevergoeding verschuldigd is van zes maanden loon, gebeurt het in de praktijk vaak dat een ontslagen arbeider beweert dat zijn/haar ontslag willekeurig is. De werkgever kan dan enkel aan de betaling van de schadevergoeding ontkomen, indien hij kan bewijzen dat het ontslag van de arbeider is ingegeven door bovenvermelde motieven.

Dit was ook het geval in een recent geschil voor de arbeidsrechtbank te Brussel. De zaak gaat over een arbeider die op 4 mei 2004 werd aangeworven voor onbepaalde duur. Nadat de arbeider drie maanden arbeidsongeschikt was, beëindigde de werkgever de arbeidsovereenkomst op 24 september 2007 mits betaling van een opzeggingsvergoeding.

Bewijzen verzamelen

De arbeider meende dat zijn ontslag willekeurig was en vorderde de voorziene schadevergoeding. De arbeidsrechtbank volgde het standpunt van de werknemer en veroordeelde de werkgever tot betaling van een schadevergoeding wegens willekeurig ontslag. De werkgever kon zich niet verzoenen met deze uitspraak en tekende hoger beroep aan bij het arbeidshof te Brussel.

Het arbeidshof te Brussel onderzocht vooreerst of de door de werkgever aangehaalde motieven voor het ontslag bewezen waren. In casu stelde de werkgever dat het ontslag zowel was ingegeven door het gedrag van de werknemer, als door de ‘noodwendigheden inzake de werking van de onderneming’. Ter staving van het gedrag van de werknemer, legde de werkgever verklaringen voor van verschillende andere werknemers. Als bewijs van de ‘noodwendigheden inzake de werking van de onderneming’, verwees de werkgever naar omzetoverzichten voor de periode van 2006 tot 2008.

Vergeet oorzakelijk verband niet

Het hof oordeelde echter dat enkel het gedrag van de werknemer op afdoende wijze bewezen werd door de werkgever. Hoewel het hof van oordeel was dat de werkgever inderdaad had aangetoond dat het gedrag van de werknemer ongepast was, beschouwde het hof het ontslag van de werknemer toch als willekeurig.

Het hof benadrukte dat de werkgever niet enkel het bewijs moet leveren van feiten die verband houden met het gedrag van de arbeider, maar ook van het oorzakelijk verband tussen dit gedrag en het ontslag. Dit oorzakelijk verband werd in casu streng beoordeeld door het hof. Zo oordeelde het arbeidshof dat het niet volstaat dat enig verband wordt aangetoond tussen het gedrag van de arbeider en zijn ontslag, maar dat de werkgever ook moet bewijzen dat het gedrag de determinerende reden was om tot het ontslag over te gaan.

In casu besliste het hof dat de werkgever dit bewijs niet leverde. Enerzijds omdat de arbeider al drie maanden voor zijn ontslag arbeidsongeschikt was (en er sindsdien dus geen nieuwe feiten meer zijn gebeurd) en anderzijds omdat bepaalde ingeroepen feiten al dateerden van meer dan zes maanden voor het ontslag. Aldus was volgens het arbeidshof wel bewezen dat het gedrag van de werknemer ongepast was, maar niet dat dit de determinerende oorzaak was van zijn ontslag. Het hof veroordeelde de werkgever dan ook tot een schadevergoeding wegens willekeurig ontslag.

Dit arrest toont nogmaals aan dat de werkgever met de nodige omzichtigheid moet worden overgegaan tot het ontslag van een arbeider. Indien de werkgever niet de nodige bewijzen kan voorleggen, zal de ontslagen arbeider immers aanspraak kunnen maken op de betaling van een vergoeding wegens willekeurig ontslag.

Arbeidshof Brussel, 28 juni 2010, AR Nr. 2009/AB/52.421