De meeste Europese bedrijven hebben te maken met psychosociale risico’s. Acht op de tien Europese managers zijn bezorgd over werkgerelateerde stress, zo blijkt uit de ‘Europese bedrijvenenquête over nieuwe en opkomende risico’s’ (ESENER), waardoor stress op het werk net zo belangrijk wordt voor bedrijven als ongevallen op de werkplek (79 procent).
Werkgerelateerde stress is zeer ernstig in gezondheids- en sociaal werk (91 procent van de bedrijven beschouwt het als enigszins of behoorlijk zorgwekkend) en in het onderwijs (84 procent).
Erkenning van het probleem maar geen actie
“Met de financiële crisis in volle gang, geeft 79 procent van de Europese managers blijk van hun bezorgdheid over stress op het werk, die al wordt erkend als belangrijke belasting voor de Europese productiviteit”, aldus directeur Jukka Takala van EU-OSHA tijdens de conferentie in Barcelona.
“Ondanks de hoge zorgniveaus, is het pas echt verontrustend dat slechts 26 procent van de EU-organisaties procedures hebben vastgesteld om met stress om te gaan. In de ESENER-enquête wordt onderstreept hoe belangrijk het is om bedrijven effectieve steun te bieden om de stress aan te pakken, wat essentieel zal zijn om te waarborgen dat we de gezonde en productieve arbeidsbevolking hebben die nodig is om de Europese economische prestaties en het concurrentievermogen te verbeteren.”
Uit het onderzoek blijkt ook dat 42 procent van de managementvertegenwoordigers het moeilijker vindt om psychosociale risico’s aan te pakken dan andere veiligheids- en gezondheidskwesties. De gevoeligheid van de kwestie (53 procent) en het gebrek aan bewustzijn (50 procent) zijn volgens de resultaten van de enquête de belangrijkste obstakels voor het effectief omgaan met psychosociale kwesties.
Betrokkenheid werknemers verhoogt preventie
Betrokkenheid van werknemers is een belangrijke factor bij het omgaan met gezondheid en
Veiligheid. ESENER heeft aangetoond dat werkplekken waar werknemers actief participeren, veel meer kans hebben om gezondheids- en veiligheidsmaatregelen met succes te implementeren. Dit is met name het geval bij kleinere werkplekken waar het een belangrijke initiator is voor het effectief omgaan met psychosociale risico’s.
84 procent van de bedrijven met een formele werknemersvertegenwoordiging heeft zelfs een beleid of actieplan voor veiligheid en gezondheid op de werkplek, in vergelijking met slechts 71 procent van de bedrijven zonder formele vertegenwoordiging. Maatregelen om psychosociale risico’’s als geweld, stress en pesterij aan te pakken, worden ongeveer twee keer zo vaak toegepast bij bedrijven die hun werknemers raadplegen dan door bedrijven die deze maatregelen vaststellen zonder de betrokkenheid van hun werknemers.
Ook voor kmo’s
Kleinschaligheid hoeft echter geen obstakel te zijn voor het effectief omgaan met risico’s. ESENER heeft ontdekt dat de belangrijkste obstakels voor het omgaan met gezondheids- en veiligheidskwesties worden gevormd door een gebrek aan middelen (36 procent) zoals tijd, personeel of geld en een gebrek aan bewustzijn (26 procent). In de enquête wordt eveneens aangetoond dat zelfs kleinere bedrijven interne risicobeoordelingen kunnen uitvoeren, maar steun nodig hebben in de vorm van deskundigheid, begeleiding en hulpmiddelen om hun risicobeheerprocessen effectief te beheren en om succesvolle voorzorgsmaatregelen vast te stellen en uit te voeren.
Door middel van de campagne en informatiediensten werkt EU-OSHA aan de bewustwording over gevaren op de werkplek en aan het bevorderen van veelomvattend en geïntegreerd risicobeheer. EUOSHA stelt een aantal producten beschikbaar om dit proces te vergemakkelijken, met name voor kleine en middelgrote ondernemingen. In een nieuwe ‘database voor risicobeoordelingsmiddelen’ worden controlelijsten, handboeken, brochures, vragenlijsten en interactieve hulpmiddelen samengebracht uit heel Europa, en deze is gratis beschikbaar via de website. Op dit moment wordt een ‘online interactief hulpmiddel voor risicobeoordeling’ ontwikkeld. Dat zou duizenden Europese kmo’s in alle sectoren moeten stimuleren en helpen om risicobeoordelingen uit te voeren.
In de context van de Europese strategie voor de gezondheid en veiligheid op het werk (2007-2012), is het belangrijk om te weten hoe kan worden omgegaan met risico’s op de werkplek. Het is ook belangrijk om de obstakels te identificeren, zodat toekomstige strategieën voor veiligheid en gezondheid op de werkplek beter kunnen worden gepland en ondersteunende
maatregelen kunnen worden aangepast aan de behoeften van bedrijven.
De ESENER-enquête is een unieke pan-Europese prestatie-indicator voor veiligheid en gezondheid op de werkplek die beleidsmakers zou moeten helpen om de voortgang en tenuitvoerlegging van de strategie te kunnen beoordelen.
