Bijna alle respondenten (98 procent) op de enquête georganiseerd door Etion, het forum voor geëngageerd ondernemen, en HR-dienstverlener Acerta over participatief ondernemen zeggen dat ze ‘om de werking van het bedrijf te verbeteren rekening houden met ideeën van werknemers’. De initiatiefnemers concluderen hieruit dat er ‘een breed gedragen participatief klimaat’ heerst in bedrijven. Dat zien zij bevestigd door het percentage werkgevers dat zegt zijn werknemers te betrekken bij het behalen van de bedrijfsdoelstellingen: 88 procent doet dat. De reden is dat men gelooft dat participatief ondernemen het werknemersengagement verhoogt (89 procent). Drie op vijf ondernemingen koppelt er zelfs een financieel gevolg aan vast: zij stellen het behalen van collectieve doelstellingen voorop bij het belonen van werknemers; 51 procent laat zijn werknemers delen in de financiële resultaten.
Beter communiceren
De intentie om medewerkers te betrekken is er, toch kan de uitwerking transparanter. De enquête suggereert dat werkgevers hun participatieve intenties nog niet voldoende transparant communiceren. Zo houdt 22 procent de werknemers niet (of onvoldoende) op de hoogte van de tussentijdse resultaten van het bedrijf. “Nochtans, een belangrijke voorwaarde voor het succes van participatief ondernemen is dat medewerkers zich een concreet idee kunnen vormen van hun eigen bijdrage tot het resultaat”, zegt Geert Janssens, hoofdeconoom van Etion.
In bedrijven waar werknemers worden betrokken bij de collectieve doelstellingen, worden deze meetbaar gemaakt. Meestal wordt dat uitgedrukt in winst (45 procent) en/of omzet (42 procent). Bijna de helft van de grote bedrijven (+500 werknemers) neemt ‘minder ongevallen’ op als criterium. Een vijfde van de respondenten gebruikt ‘minder afwezigheden’ als collectieve doelstelling. “Participatief ondernemen is breder dan enkel het financiële luik. Ook werkgevers beseffen dat: 82 procent van de respondenten legt een verband tussen participatief ondernemen en retentie, 85 procent linkt ‘meer tevredenheid’ aan participatief ondernemen”, zegt Annelies Baelus, Director Acerta Consult.
Bedrijven die participatie koppelen aan financiële doelstellingen kiezen vooral voor de niet-recurrente resultaatsgebonden bonus (CAO 90) (54 procent). “Bedrijven die financiële participatie toepassen en met bonusplannen werken, zien dat al snel als een soort van basisverloning en niet als een variabele verloning, wat het nochtans is. Dikwijls is het de expertise om differentiatie haalbaar te maken die ontbreekt”, aldus Annelies Baelus.
De resultaten zijn gebaseerd op de respons van 324 ondernemingen uit industrie en bouw (41 procent), diensten (33 procent) en ‘andere sectoren’ (26 procent). Het gemiddelde aantal werknemers is 436, de mediaan ligt op 53 personeelsleden.
