‘Do or Die’
Volgend De Vos is het ‘do or die’-moment voor onze welvaart en sociale zekerheid aangebroken. “We kunnen de vergrijzing alleen maar betalen door een algemene mobilisatie van onze talenten op de arbeidsmarkt. Er moeten meer mensen werk vinden en die moeten langere carrières kunnen maken. Dat zal alleen maar kunnen door meer variatie tijdens de loopbaan. En daar speelt ontslag een belangrijke rol in.”
Ontslag als omschakeling
“De noodzaak van langere en wisselende carrières betekent dat ontslag een cruciale omschakelingsfunctie krijgt. Ontslag is niet het einde, maar een nieuw begin in een carrière die typisch meerdere banen zal kennen”, stipt De Vos aan.
Ontslagrecht moet daarom twee essentiële pijlers hebben, die de klassieke finaliteit van ontslag in ere herstellen: een pijler inkomenszekerheid en een pijler van wedertewerkstelling.
“Belangrijk is dat de tweede pijler daarbij echt maatwerk toestaat”, aldus De Vos.”De wensen en de positie van elke werknemer verschillen. Ontslagrecht moet daarop inspelen.”
Loopbaanrekening
De Vos weet hoe we dit concreet kunnen realiseren. Voor alle gebeurtenissen en keuzes die een carrière vorm geven zoals ontslag, kinderen, ziekte, ouderenzorg, zelf ouder worden, een nieuwe opleiding, een sabbatperiode en zo meer, moet een raamwerk opgesteld worden dat deze zaken opvangt en ondersteunt.
“Dat kan onder de vorm van een loopbaanrekening die doorlopend wordt gefinancierd en die wordt aangesproken wanneer de nood zich aandient, ook in geval van ontslag. Op het einde van de carrière kan het restbedrag een mooie spaarpot geven die het pensioen aanvult.”
Nieuwe blauwdruk
Ziehier dus een ruwe blauwdruk voor een nieuw ontslagrecht. “Voor elke werknemer wordt een loopbaanrekening aangelegd waarin werkgever en werknemer bijdragen storten. De loopbaanrekening volgt de werknemer als een rugzak doorheen de carrière. Bij ontslag kan de loopbaanrekening aangesproken of bijgestort worden voor de twee pijlers van het ontslag: inkomensuitkering en ondersteuning voor nieuwe tewerkstelling. De verdeling van de bijdragen over de twee pijlers wordt wettelijk geregeld, maar de besteding ervan kan variëren. De dekking voor inkomensuitkering moet overeenstemmen met een opzegperiode die voor iedereen gelijk is.”
Veranderen en verbeteren
De Vos gelooft dat op die manier meerdere vliegen in één klap worden gevangen. “Ontslag wordt niet alleen uniform, maar ook transparant voor de werkgever, flexibel voor de werknemer en efficiënt voor de arbeidsmarkt. Uiteraard moet er over modaliteiten gepraat worden. Uiteraard moet er gewaakt worden over de totale ontslagkosten. Maar de essentie is een modern en toekomstgericht ontslagrecht, waarin overigens enkele Europese landen ons voorafgaan.”
De Vos benadrukt bijgevolg dat de doelstelling van een eenheidsstatuut niet beperkt mag blijven tot harmoniseren. “Het ontslagrecht is daarbij een katalysator”, merkt hij op. “Laten we ophouden met de starre vergrootlens en de visionaire wijdhoeklens pakken. De Belgische arbeidsmarkt snakt naar een nieuwe visie. Het dossier van arbeiders en bedienden is daarvoor een historische opportuniteit die we niet mogen missen.”
Bron: De Standaard
