De voorbije tien jaar steeg het absenteïsmecijfer jaar na jaar. In 2018 steeg het jaarcijfer voor het eerst niet significant. Die trend zet zich ook de eerste jaarhelft van 2019 door, zo blijkt uit onderzoek van HR-dienstverlener Securex bij 25.340 werkgevers en 200.556 werknemers in de Belgische privésector. De cijfers geven net als in 2018 een niet-significante evolutie aan en versterken hierdoor het eerdere vermoeden dat absenteïsme in België na tien jaar van opeenvolgende stijging eindelijk zijn plafond bereikt heeft. Dit lijkt alvast het geval te zijn bij Belgische privébedrijven tot 1000 werknemers.
Het ‘lange’ ziektepercentage (langer dan een jaar) en het ‘middellange’ (van een maand tot een jaar) bleven in de eerste helft van 2019 op vrijwel hetzelfde niveau als in de eerste helft van 2018. Ook het ‘korte’ ziektepercentage (minder dan een maand) bleef gelijk. Resultaat: het totale ziektepercentage in bedrijven tot 1000 werknemers stagneert op 7,32 procent. Dit wil zeggen dat op een gemiddelde werkdag in de eerste helft van 2019 iets meer dan 7 werknemers op 100 afwezig waren door ziekte of privéongeval.
Het korte ziektepercentage stijgt licht op de lange termijn (+10 procent sinds 2014), maar de jaarlijkse evolutie ervan wordt sterk beïnvloed door de omvang van de griepepidemie. Dat is ook dit jaar het geval. Terwijl het korte ziektepercentage in de eerste helft van 2018 nog een sterke stijging kende, stelt men voor de eerste helft van 2019 een niet-significante daling vast. De omvang van de griepepidemie was begin 2019 eerder ‘normaal’, terwijl die begin 2018 een hogere piek kende en ook langer duurde. Bijgevolg daalde tijdens de eerste helft van 2019 het aantal ziektemeldingen per werknemer en het percentage afwezigen licht, met respectievelijk 1,6 en 1,7 procent.
Invoering re-integratiewet
Een mogelijke verklaring voor de stagnatie is de de re-integratiewet die in 2016 in werking trad met als doel arbeidsongeschikte werknemers na ziekte terug aan het werk te krijgen. De wet inspireerde tot meer re-integratietrajecten, meer formele en vermoedelijk ook meer informele. Het resultaat van deze trajecten – (deeltijds) terug aan het werk of ontslag – zien we vaak pas een jaar later in de cijfers. Dit zou kunnen verklaren waarom de absenteïsmecijfers in België vanaf de tweede jaarhelft van 2018 stagneren.
Andere mogelijke verklaringen zijn de vertragende vergrijzing bij werknemers en een stijgend besef van het belang van mentale gezondheid.
Er is bijkomend onderzoek nodig om te evalueren of deze stagnatie ook in 2019 het resultaat is van onder meer de re-integratiewet. Het aantal langdurige afwezigen blijft echter nog steeds erg hoog. “Daarom moeten werkgevers blijven inzetten op preventie en re-integratie van langdurig zieke werknemers om de algemene activatiegraad terug op peil te brengen”, zegt Heidi Verlinden, HR Research Expert bij Securex.
