Mensen die met psychische problemen kampen, weten niet of ze er verstandig aan doen hierover open te zijn op hun werk of tijdens een sollicitatie. Openheid kan positief werken en zorgen voor begrip en werkaanpassingen, maar het kan ook negatief zijn en leiden tot stigmatisering of discriminatie. Uit onderzoek van Evelien Brouwers en collega’s aan de Universiteit van Tilburg blijkt dat of openheid goed, dan wel slecht uitpakt afhankelijk is van veel factoren. Vooral de wijze van communiceren is belangrijk.

Dat de wijze van communiceren over psychische problemen een effect heeft op het vinden en behouden van werk is een belangrijke bevinding, aldus de onderzoekers. Hierdoor kunnen mensen immers zelf invloed hebben op de uitkomst. De onderzoekers sommen vijf aspecten op die de goede uitkomst van openheid in de werkomgeving vergroten:

• een juiste timing, bijvoorbeeld niet tijdens een sollicitatie;
• selectieve openheid: het niet aan iedereen vertellen, alleen aan degene die je vertrouwt;
• zorgvuldig overwogen inhoud van de boodschap;
• stijl van communiceren, bijvoorbeeld met respect voor de werkgever;
• een goede voorbereiding.

Meer aandacht voor de wijze van communiceren kan de duurzame inzetbaarheid van mensen met psychische problemen naar verwachting sterk vergroten.

Al is het soms beter om niets te zeggen. De ondervraagde groepen waren het erover eens dat wanneer psychische problemen geen invloed hebben op de werkzaamheden, werknemers of werkzoekenden beter niet open kunnen zijn. Vanuit eigen perspectief is iedereen voor openheid, maar ieder vanuit een ander belang. Een werknemer, bijvoorbeeld, is liever eerlijk over zijn psychische problemen omdat dit bijdraagt tot een beter welbevinden op het werk en het verzwijgen extra stress meebrengt. HR-managers van hun kant zijn voor openheid omdat ze de sollicitant dan eventueel kunnen afwijzen.

In het onderzoek werden vijf groepen die met het dilemma ‘openheid of niet’ te maken hebben geïnterviewd: werkgevers, HR-managers, personen met psychische problemen, ervaringsdeskundigen en re-integratiespecialisten zoals jobcoaches en bedrijfsartsen.

Bron: Universiteit Tilburg