Alle tijdelijke werkloosheid als gevolg van corona kan dus nog tot en met het einde van dit jaar worden beschouwd als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht corona. Belangrijk hierbij is dat de tijdelijke werkloosheid in oorzakelijk verband moet staan met het coronavirus. Als de werkgever niet kan aantonen dat de coronacrisis en/of de daarmee gepaard gaande maatregelen hem niet in staat kan stellen zijn werknemers te werk te stellen, zal deze in principe geen beroep kunnen doen op deze vorm van tijdelijke werkloosheid.
De RVA voert sinds het begin van de pandemie in 2020 verschillende controles uit op het gebruik (of misbruik) door de werkgevers van het stelsel van tijdelijke werkloosheid corona. Niet uitzonderlijk werd (en wordt nog steeds) door de RVA onrechtmatig gebruik vastgesteld. Het oorzakelijk verband met corona kon namelijk niet steeds aangetoond worden, waardoor de werknemers onterecht werkloosheidsuitkeringen hadden ontvangen.
Een werkgever die een dergelijke beslissing van de RVA ontvangt, heeft uiteraard nog de mogelijkheid om deze aan te vechten voor de rechtbank. Zo kon een Antwerpse onderneming gespecialiseerd in dakwerken zich niet akkoord verklaren met de weigering van de door de onderneming ingeroepen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht corona. Het concrete gevolg hiervan was dat de ten onrechte ontvangen werkloosheidsuitkeringen teruggevorderd zouden worden van de werknemer en de werkgever het achterstallig loon, RSZ-bijdragen en bedrijfsvoorheffing zou moeten betalen. De onderneming dagvaardde de RVA om te verschijnen voor de arbeidsrechtbank van Antwerpen.
De arbeidsrechtbank van Antwerpen vernietigde de bestreden beslissing gedeeltelijk. De tijdelijke werkloosheid werd aanvaard voor de periode van eind april tot en met begin juni 2020, maar werd geweigerd voor de daaropvolgende periode. De arbeidsrechtbank motiveerde deze weigering als volgt: de onderneming heeft het werk van de werknemer die op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht corona stond, uitbesteed aan andere werknemers die zij heeft aangeworven vanaf eind april 2020. De reden hiervoor was het bieden van een oplossing aan de angsten (voor corona) van de werknemer in kwestie en de moeilijke verhouding werknemer-werkgever. Daarnaast zou de werknemer hoogtevrees hebben, waardoor het werken op hoogte moeilijk zou geweest zijn. Deze elementen maken vanzelfsprekend geen situatie van overmacht uit die aanleiding kan geven tot de tijdelijke werkloosheid overmacht corona.
Voormeld vonnis bevestigt nogmaals dat voorzichtig omgesprongen moet worden met de tijdelijke werkloosheid wegens overmacht corona. Het bestaan van de vereenvoudigde procedure en het feit dat werknemers die tijdelijk werkloos worden gesteld wegens overmacht corona zonder toelaatbaarheidsvoorwaarden toegelaten worden tot het recht op werkloosheidsuitkeringen betekent niet automatisch dat alle werkloosheid ondergebracht mag worden onder dit stelsel. Er moet nog steeds een verband met de coronacrisis aangetoond kunnen worden. Is dit niet het geval, zal de werkgever de achterstallige lonen, RSZ-bijdragen en bedrijfsvoorheffingen dienen te betalen, en kunnen er zelfs strafrechtelijke sancties opgelegd worden.
Arbrb. Antwerpen, afdeling Antwerpen, 18 oktober 2021, 21/555/A, onuitgegeven
Camille Verplaetse – Claeys & Engels
