Een zieke werknemer kan niet weigeren om zich door een controlearts te laten onderzoeken. Deze controle kan ofwel bij de werknemer thuis plaatsvinden, ofwel op het kabinet van de controlearts wanneer het medisch verantwoord is dat de werknemer het huis verlaat. De vraag rees of een werkneemster die tot vier keer toe had geweigerd om zich aan te bieden bij een controlearts, zich schuldig had gemaakt aan een dermate ernstige tekortkoming die tot een ontslag om dringende reden kon leiden.

De werkneemster was tewerkgesteld als huishoudhulp bij een dienstenchequebedrijf. Op een gegeven ogenblik meldde ze zich ziek. Ze bezorgde haar werkgever de nodige medische attesten, maar deze vermeldden niet of zij al dan niet haar woning kon verlaten. Nu in de betrokken attesten in elk geval niet werd benadrukt dat zij dit niet kon, riep de werkgever haar op om zich aan te bieden bij de controlearts. Het bijzondere in deze zaak was evenwel dat de betrokken controlearts gevestigd was op 150 kilometer van haar woonplaats. De werkneemster maakte deze verplaatsing niet en werd hiervoor in gebreke gesteld.

Zich wel verplaatsen, maar hoe ver…?

Nadien werd de werkneemster nog drie keren uitgenodigd om zich aan te bieden bij dezelfde controlearts. Telkens weigerde zij hierop in te gaan. Zij verantwoordde deze weigering door bijkomende attesten voor te leggen van haar behandelend geneesheer. In tegenstelling tot de eerdere medische attesten, vermeldden deze wél dat de gezondheidstoestand van de werkneemster het niet toeliet dat zij een dergelijke verregaande verplaatsing van 150 kilometer diende te maken naar de controlearts.

Desondanks besliste de werkgever om over te gaan tot ontslag om dringende reden, waarna dit geschil werd voorgelegd aan de arbeidsrechtbank in Aarlen en vervolgens aan het arbeidshof in Neufchâteau.

Het arbeidshof van Neufchâteau bevestigde vooreest dat de initieel voorgelegde medische attesten van de behandelende arts niet vermeldden of de gezondheidstoestand van de werkneemster toeliet om zich voor een medische controle te verplaatsen. Bijgevolg aanvaardde het arbeidshof dat de werkgever er rechtmatig van mocht uitgaan dat de werkneemster zich kon verplaatsen om een medische controle te ondergaan.

Waar het arbeidshof wél problemen mee had, was de afstand die de werkneemster diende af te leggen… De werkgever trachtte deze afstand te rechtvaardigen door erop te wijzen dat de onderneming actief was in Wallonië en Brussel en dat er daarom werd gekozen om de controlearts te centraliseren opdat deze voor iedere werknemer goed bereikbaar zou zijn. Daarnaast stelde de werkgever dat zij de verplaatsingskosten ten laste zou nemen, in overeenstemming met de wetgeving ter zake. Ten slotte wees de werkgever er nog op dat de werkneemster het gewend was om zich te verplaatsen in het kader van haar werk.

Soepelheid

Deze argumenten konden de arbeidsrechter evenwel niet overtuigen. Het arbeidshof besliste dat de werkgever niet te goeder trouw had gehandeld. Hoewel de werkneemster na de oproeping wettelijk verplicht was zich om zich aan te bieden bij de controlearts, kon de werkgever niet verlangen dat zij een traject van 150 kilometer moest afleggen om zich aan te bieden bij de controlearts. Bovendien werd door de werkgever geen enkele soepelheid aan de dag gelegd door bijvoorbeeld de controlearts naar de woonplaats van de werkneemster te sturen. Bijgevolg kon de werkgever niet besluiten dat de werkneemster zich schuldig had gemaakt aan onttrekking aan de medische controle. Het ontslag om dringende reden was derhalve ongegrond.

Uit dit arrest kan worden onthouden dat het recht van de werkgever om medische controle uit te oefenen op haar zieke werknemer, niet absoluut is en dat zij dit recht steeds te goeder trouw dient uit te voeren. Zo mag er van de werkgever enige soepelheid worden verwacht wanneer een werknemer goede redenen heeft om zich niet aan te bieden bij de controlearts. Een afstand overbruggen van 150 kilometer is zo’n reden…

Arbeidshof van Luik (afdeling Neufchâteau), 8e Kamer, 28 februari 2018, 2016/AU/73

Auteur: Timo Lepez (Claeys & Engels)