De donkere kant van sociale netwerken werd onder de loep genomen door een onderzoeksteam van de emlyon business school (Lyon) onder leiding van Nikos Bozionelos, professor International HR Management. De onderzoekers legden gedetailleerde vragenlijsten voor (zonder openlijke vragen en vermelding van het opzet) aan meer dan 100 mensen in verschillende posities en sectoren in Frankrijk. Daaraan voegden ze elf diepte-interviews toe met personen van een gelijkaardig profiel.
Twee op drie deelnemers vermeldden dat zij hun netwerk hadden gebruikt om carrièrevoordelen te verwerven (promotie of gunstige behandeling door werkgever). De contacten die zij daarvoor gebruikten, waren zowel kennissen, collega’s als familieleden. Toch beschreef de meerderheid netwerken en sociaal kapitaal als ‘onrechtvaardig’. Zij vonden dat het gebruik van netwerken voor carrièredoeleinden of andere gunsten oneerlijke voordelen oplevert voor sommigen, ten nadele van anderen, die minder in staat zijn te netwerken of een andere sociale status hebben. Het gaat in tegen meritocratie.
Niettemin accepteerde de meerderheid van de respondenten dat netwerken voor carrière deel uitmaakt van de ‘spelregels’, in een spel met winnaars en verliezers. Zij zagen het als een werkelijkheid die niet veranderd kan worden. Als je het zelf niet doet, pikt een andere de plaats in.
Het lidmaatschap van een besloten of ‘exclusief’ netwerk is het belangrijkste in functie van carrière, status of andere voordelen. Lid worden en blijven van zo een kliek of coalitie is opofferingen waard en iets om trots op te zijn. Lid worden toont – volgens de respondenten – aan dat je over sociale vaardigheden beschikt en door de aanvaarding ook persoonlijke waarde. Het persoonlijk belang kan op korte termijn even opzij geschoven worden om erbij te horen.
Volgens de getuigenissen vereist het lidmaatschap van een ‘exclusief’ netwerk soms het deelnemen aan of tolereren van onethisch gedrag dat tegen de eigen waarden ingaat. Het afwijzen is echter geen optie, uit angst voor uitsluiting uit de groep. Wie het niet meer eens is met de praktijken of de moraal, moet zelf maar opstappen zonder ambras te maken.
De gelijkenis met de vettigste studentenclubs is frappant. Hoed u voor supernetwerkers, want u loopt een groot risico een kat in een zak te kopen. Maar misschien bent u er zelf wel eentje?
Bron: em-lyon.com
