Een jaar nadat het coronavirus voor het eerst in Europa werd gesignaleerd, nam SD Worx de schade op in de bedrijfswereld. Het vroeg werkgevers in acht verschillende landen naar de impact op onder meer het algemene reilen en zeilen, de financiële resultaten en op het gemoed en het welzijn van de medewerkers.
Ook in België ervoeren bedrijven de grootste negatieve impact op het welzijn. Ongeveer de helft van de Belgische bedrijven zag in 2020 het moreel en de gezondheid van de medewerkers achteruitgaan. Op Europees vlak scoorden de horeca, de gezondheids- en culturele sector en het onderwijs het slechtst.
Naast welzijn vielen ook de financiële resultaten bij 48 procent van de Europese bedrijven sterk terug. In België zag ongeveer 42 procent de omzetcijfers dalen. In Frankrijk boerden 58 procent van alle bedrijven financieel slechter dan voor de coronacrisis. Maar een niet te onderschatten minderheid deed mooie zaken. In alle betrokken landen samen zag gemiddeld 23 procent zijn omzet stijgen. In België noteerde 28 procent een positieve trend in de financiële resultaten.
Hoewel de helft van de Europese bedrijven de algemene impact van de coronacrisis als overtuigend negatief ervoer, schatten Belgische het effect op de tewerkstelling in als licht negatief. Bij 53 procent bleef het aantal medewerkers stabiel, ten opzichte van een Europees gemiddelde van 49 procent. Enkel in België en Nederland leek de impact op tewerkstelling licht negatief. Landen als Frankrijk, Zwitserland, Duitsland, Oostenrijk en het UK schatten het effect negatiever in.
Loonkosten herbekeken
28 procent van de respondenten – met een piek van 39 procent in Frankrijk – moesten hun loonkosten in 2020 herbekijken. Slechtst 12 procent van de Europese ondernemers reikten meer promoties en opslag uit dan voor de crisis. Voor 2021 verwacht 18,8 procent meer promoties of loonopslag te kunnen geven, een lichte verbetering.
In België verwacht 23,7 procent dat er ook in 2021 minder loonopslag of promoties zullen gegeven worden.
“In België zagen we een groter effect: vier op tien Belgische bedrijven gaven in 2020 minder loonopslag en promoties dan voor de coronacrisis. Ook voor 2021 verwacht een kwart dat hiervoor minder ruimte is. Een op drie bedrijven verwacht in 2021 meer aan de loonkosten te moeten sleutelen. Dit is vergelijkbaar met de meeste landen, hoewel dit in Nederland en Duitsland minder het geval is (ongeveer een op vijf) en in Frankrijk meer met twee op vijf”, zegt Bart Pollentier, Directeur van het Kenniscentrum bij SD Worx. “Bij kmo’s tot 250 medewerkers zijn de vooruitzichten minder gunstig. Hoe kleiner het bedrijf, hoe minder financiële ruimte. Dit wordt bevestigd door een recente enquête bij meer dan 600 kmo-bedrijfsleiders: 54,3 procent ziet geen ruimte voor loonopslag en 28,4 procent weet het nog niet. Slechts 12,9 procent zal in 2021 een opslag geven, vaak volgens een eigen systeem, met bonussen.”
Meer efficiëntie en vernieuwing
Toch had de coronacrisis ook een positief effect. Een groot aantal bedrijven greep – al dan niet gedwongen door de omstandigheden – naar innovaties en nieuwe processen gericht op efficiëntie. Op Europees niveau versnelde 33 procent HR-projecten. Vooral het Verenigd Koninkrijk (40 procent) en Ierland (39 procent) voerden sneller vernieuwingen door. In België ging het over 35 procent).
Logischerwijs draaide het hoogste aantal innovatie- en efficiëntieprocessen rond telewerken (37 procent), maar daarnaast keek één bedrijf op drie naar welzijn en gezondheid en net geen één op vier naar het digitaliseren of automatiseren van HR.
In België maakt ook herstructurering deel uit van de efficiëntieoefeningen, bij een kwart van de bedrijven. In 2021 komen daar ook nog training- en heroriëntatieprojecten bij (27,7 procent).
Bron: SD Worx. Onderzoek uitgevoerd Ipsos. Dat polste aan de hand van een reeks meerkeuzevragen bij in totaal 1.382 werkgevers uit acht landen naar de gevolgen van de pandemie op hun onderneming. Het onderzoek vond plaats in de volgende landen: België (140), Duitsland (201), Frankrijk (220), Ierland (118), Nederland (209), Oostenrijk (128), Verenigd Koninkrijk (233) en Zwitserland (133). Aan het onderzoek namen zowel kleinere als grotere ondernemingen deel, in verschillende sectoren.
