Heel wat ervaren investeerders erkennen het belang van leiderschap en zijn effect op de bedrijfsprestaties. Toch is slechts 30 procent van hun beslissingen gebaseerd op de kwaliteiten van de bedrijfsleiders. Bovendien hebben ze heel wat minder vertrouwen in hun inschattingen op basis van deze ongrijpbare factoren, ze kijken liever naar de harde cijfers. Dit komt omdat ze hun beslissingen op basis van de leiderschapscapaciteiten nog steeds nemen door een buikgevoel: “Deze leider is charismatisch, heeft een visie en behandelt zijn personeel goed.”

Investeerders moeten het leiderschap echter dieper leren analyseren. Talloze studies hebben dan ook aangetoond wat goed leiderschap nu eigenlijk inhoudt. Deze inzichten kunnen de investeerders aanwenden om een goed onderbouwde visie te vormen en niet langer enkel te beslissen op basis van een buikgevoel.

Leiderschap beoordelen

Allan Freed (consultant bij de RBL Group) en managementgoeroe Dave Ulrich (professor aan de University of Michigan) pleiten dan ook voor een leiderschapsindex (vergelijkbaar met de financiële indices van Moody’s of Standard & Poor’s). Ze benadrukken dat het moet gaan om een leiderschaps-index, geen leiderschaps-standaard. Een standaard definieert immers wat verwacht wordt, indices beoordelen de prestaties.

Denk bijvoorbeeld aan de ‘Big Mac Index’ van The Economist: het geeft de kostprijs weer van een Big Mac in de verschillende landen ten opzichte van de gemiddelde Big Mac-prijs in de Verenigde Staten. Deze index vertelt dus niet hoeveel een Big Mac moet kosten, maar is een handig hulpmiddel om de levenskosten in de verschillende landen te bekijken.

Leiderschapsindex in 2 dimensies

Freed en Ulrich hebben zelf een leiderschapsindex gecreëerd door investeerders te interviewen en talloze studies over de impact van leiderschap te synthetiseren. Sommige studies focusten op de leiderschapsstijl van de CEO, anderen eerder op de mogelijkheden tot extra opleidingen en de organisatiestructuur. Studies die het leiderschap in zijn totaliteit benaderden (zodat het interessant wordt voor investeerders), waren echter moeilijker te vinden.

Het resultaat van hun interviews en syntheses is een leiderschapsindex op twee domeinen: die van het individu en die van de organisatie. Het individuele aspect verwijst naar de persoonlijke kwaliteiten (competenties en karakter) van de CEO en andere sleutelfiguren in de organisatie. Het domein van de organisatie verwijst naar de systemen die deze leiders creëren om hun leiderschap te managen doorheen de organisatie. Elk domein bestaat uit vijf factoren:

Individu:

1. Persoonlijke bekwaamheid: in welke mate tonen de leiders de persoonlijke kwaliteiten van een efficiënte leider (op intellectueel, emotioneel, sociaal en ethisch vlak)?
2. Strateeg: in welke mate ontwikkelen de leiders een toekomstvisie en werken ze aan de strategische positie van het bedrijf?
3. Uitvoerder: in welke mate maken de leiders hun beloftes waar?
4. People manager: in welke mate bouwen de leiders aan de toekomstige competenties en bijdragen van de medewerkers?
5. Klantgericht: in welke mate gedragen de leiders zich in overeenstemming met de verwachtingen van de klanten?

Organisatie:

1. Culturele capaciteit: in welke mate creëren de leiders een klantgerichte cultuur binnen de organisatie?
2. Talentmanagement: in welke mate beheren de leiders de doorstroming van talent in, door en uit de organisatie?
3. Prestatieverantwoording: in welke mate doen de leiders aan performance management om het gewenste gedrag te versterken?
4. Informatie: in welke mate beheren de leiders de informatiestroom doorheen de organisatie?
5. Werkpraktijken: in welke mate vestigen de leiders een beheer dat omgaat met het toenemende tempo aan veranderingen in de huidige zakelijke wereld?

Impact van leiderschap zal toenemen

Ook al is het niet eenvoudig om deze tien elementen na te gaan, als investeerders er rekening mee houden in hun interviews, observaties en studies, zal dat hun kans om de marktwaarde van een bedrijf correct in te schatten, dramatisch doen stijgen. En ook op de bedrijven zelf zal het correct inschatten van de leiderschapscapaciteiten een significante impact hebben voor het verbeteren van een concrete aanpak.

Het overschakelen van een buikgevoel naar een leiderschapsindex zal het belang van leiderschap verder doen toenemen, zeker nu zijn invloed op het dagdagelijkse bedrijfsleven steeds duidelijker wordt.

Bron: Harvard Business Review (hbr.org)