Leiderschap staat de laatste decennia hoog op de agenda. Het gebrek aan leidinggevende capaciteit lijkt een oud zeer. En dat mag geen verrassing zijn. Iedereen weet ondertussen dat de medewerkers met de beste vakkennis vaak niet de beste leiders zijn. En toch is dit tot op vandaag meestal het belangrijkste criterium om iemand uit te nodigen om leider te worden.
Als we dan toch op zoek gaan naar mensen met de juiste leidinggevende vaardigheden, focussen we ons vooral op het ‘kunnen’. Zelden wordt er met potentiële leidinggevenden stil gestaan bij de vraag: wil ik leidinggeven? Of: wat voor leidinggevende wil ik zijn? En passen mijn ambities als leidinggevende wel in de leiderschapscultuur van ons bedrijf? Leidinggeven is een belangrijk kruispunt in een loopbaan waar te weinig aandacht aan wordt besteed.
Niet één zaligmakende set
Dat leidt ons onder meer tot de ‘context’ waarbinnen mensen leidinggeven. Leidinggeven in een grote productie-eenheid vraagt alvast andere competenties dan leidinggeven aan een kleine groep van hoogopgeleide specialisten. Het wordt al snel duidelijk dat er niet één zaligmakende set van leidinggevende competenties bestaat die in elke context leidt tot succes. Leidinggeven is niet alleen situationeel, maar ook context-afhankelijk.
Nood aan zelfleiderschap
De enige vorm van leiderschap die we vandaag en morgen in elke organisatiecontext meer en meer zullen nodig hebben, is zelfleiderschap. De snelheid en complexiteit van de uitdagingen waar onze organisaties vandaag voor staan, maken dat een strikt hiërarchische vorm van leidinggeven niet meer werkt. De veranderingen gaan te snel en de ‘command en control’-stijl is te langzaam, te bureaucratisch en te star.
Het zou mooi zijn, mochten we vanuit een toenemend zelfleiderschap de brug kunnen bouwen naar authentiek leidinggeven aan anderen. Leidinggeven zonder elke dag in een ‘rol’ te kruipen om het bedrijfstheater te betreden. Leidinggeven op basis van wie we echt zijn, onze waarden, overtuigingen en talenten. Misschien had managementgoeroe Peter Drucker toch gelijk toen hij zei dat “persoonlijk leiderschap het enige leiderschap is dat een rol zal spelen in de 21ste eeuw.”
