Uit het jaarlijks rapport van de Europese Commissie inzake intra-EU-arbeidsmobiliteit blijkt dat het aantal intra-EER-detacheringen (*) naar en vanuit België het laatste decennium exponentieel is gestegen. Deze detacheringen (en deze vanuit en naar Zwitserland) worden op het vlak van de sociale zekerheid geregeld door de alom bekende Verordening 883/2004.

De globalisering van de economie houdt echter niet op aan de Europese grenzen. Om extra-EER-detacheringen (*) naar en vanuit België te stimuleren, heeft België gewerkt aan de internationale betrekkingen met een aantal ‘derde landen’ (landen buiten de Europese Economische Ruimte en Zwitserland) en een aantal bilaterale overeenkomsten betreffende sociale zekerheid gesloten.

Update

In 2014 publiceerden we al een overzicht over de toepassing van de Belgische bilaterale verdragen betreffende de sociale zekerheid (zie HR Square, februari 2014). De laatste jaren werd er verder gewerkt aan een aantal bestaande, maar ook aan nieuwe bilaterale overeenkomsten. Een update dringt zich dus op.

De algemene regels blijven alvast gelijklopend met deze van toepassing binnen de EER en Zwitserland. In toepassing van de Verordening 883/2004 kunnen werknemers onder bepaalde voorwaarden onderworpen blijven aan de sociale zekerheid van de staat waar zij werken (‘zendstaat’) wanneer zij in een andere staat (‘ontvangststaat’) gaan werken in het kader van een tijdelijke detachering. De duur van detacheringen binnen de lidstaten van de EER en Zwitserland bedraagt 24 maanden, maar wordt vaak in onderling akkoord tussen de betrokken lidstaten verlengd tot 5 jaar.

Voor detacheringen naar bepaalde landen buiten de EER en Zwitserland werden gelijkaardige regels vastgelegd in verschillende bilaterale overeenkomsten betreffende de sociale zekerheid. Deze regels zijn grotendeels geïnspireerd op de geharmoniseerde regels op Europees niveau. Toch heeft elk verdrag zijn bijzonderheden en verschillen ze meer bepaald op het vlak van:

• Nationaliteitsvoorwaarden.
• Terminologische invulling.
• De beoogde sociale-zekerheidsprestaties.
• En dies meer.

Het is dan ook onontbeerlijk om voor elk land steeds het verdrag ter hand te nemen.

Overzicht Belgische bilaterale verdragen betreffende de sociale zekerheid

Hieronder volgt een beknopt overzicht van de landen waarmee België een bilaterale overeenkomst heeft gesloten betreffende de sociale zekerheid, alsook met de maximumduur van detacheringen en de mogelijke verlengingen die in uitzonderlijke omstandigheden kunnen worden toegestaan. Noteer dat dergelijke verlengingen slechts mogelijk zijn na overleg tussen de sociale-zekerheidsinstellingen van België en de andere staat en in principe ook slechts worden goedgekeurd in het belang van de werknemer.

We geven steeds het land of de lanen, gevolgd door de maximumduur en de mogelijke verlenging:

Niet-EER-landen binnen Europa

• Albanië, Bosnië, VJR Macedonië, Moldavië, Montenegro, Servië en Turkije: 24 maanden. In principe aanvaarden de sociale-zekerheidsinstellingen een verlenging met 3 jaar.
• Kosovo (**), San Marino: 12 maanden. In uitzonderlijke gevallen is een verlenging met 12 maanden mogelijk (in de praktijk met 3 jaar).

Amerika

• Argentinië, Brazilië, Canada, Chili, Quebec en Uruguay: 24 maanden. In principe aanvaarden de sociale-zekerheidsinstellingen een verlenging met 3 jaar.
• Verenigde Staten: 5 jaar. In uitzonderlijke gevallen is een verlenging mogelijk.

Afrika

• Algerije en Marokko: 12 maanden. In uitzonderlijke gevallen is een verlenging met 12 maanden mogelijk (in de praktijk met 3 jaar).
• Tunesië: 24 maanden. In principe aanvaarden de sociale-zekerheidsinstellingen een verlenging met 3 jaar.

Azië

• Filippijnen en Israël: 24 maanden. In principe aanvaarden de sociale-zekerheidsinstellingen een verlenging met 3 jaar.
• Indië, Japan en Zuid-Korea: 60 maanden/5 jaar. In uitzonderlijke gevallen is een verlenging mogelijk.

Oceanië

• Australië: 5 jaar. In uitzonderlijke gevallen is een verlenging mogelijk.

(*) EER staat voor de Europese Economische Ruimte. Daartoe behoren alle 28 lidstaten van de Europese Unie, aangevuld met Liechtenstein, IJsland en Noorwegen.

(**) De Ministerraad heeft in juli 2018 het voorontwerp van de instemmingswet betreffende de overeenkomst over de sociale zekerheid tussen België en Kosovo goedgekeurd. Deze overeenkomst vervangt de overeenkomst die België destijds heeft gesloten met Joegoslavië. Deze overeenkomst voorziet een maximumduur van 24 maanden met een mogelijkheid tot verlenging met 3 jaar.

Auteurs: Sophie Maes en Simon Albers (Claeys & Engels)