1-
De samenwerkingsovereenkomst van een arts bepaalde dat deze automatisch en definitief wordt stopgezet op de eerste dag van de maand volgend op de datum waarop de arts de pensioenleeftijd van 67 jaar bereikt.
De algemene regeling van het ziekenhuis waarmee de arts verbonden was, voorzag dat de arts na het bereiken van die leeftijd de toestemming kon vragen om zijn activiteit voort te zetten, hetzij als partnerarts, hetzij als arts van de pool, die dan tijdens de overgangsperiode de titel van senior coach draagt.
2-
De arts verzocht de Medische raad van het ziekenhuis om na het bereiken van zijn pensioenleeftijd zijn activiteit voort te mogen zetten als senior coach met een 8/10e timaat. Dit verzoek werd door de Medische Raad afgewezen, omdat het toekennen van een voltijdse betrekking aan de arts zou betekenen dat er geen plaats was voor de aanwerving van twee jonge artsen. Daarnaast was er al een arts aangesteld als senior coach en werd de aanstelling van een tweede senior coach als overbodig beschouwd.
Niettemin formuleerde de Medische Raad een tegenvoorstel. In eerste instantie stelde zij voor dat de arts verder zou werken met een 4/10e timaat, wat door de arts werd geweigerd. Vervolgens werd voorgesteld om gedurende één jaar met een 6/10e timaat te werken en een tweede jaar met een 4/10e timaat.
Ook dit voorstel werd door de arts geweigerd, waardoor de samenwerking effectief een definitief einde nam bij het bereiken van zijn pensioenleeftijd.
3-
De vraag die rees, was of de beëindigingsclausule in de samenwerkingsovereenkomst van de arts leeftijdsdiscriminatie uitmaakte.
Over deze vraag boog het Arbeidshof van Brussel zich in haar arrest van 3 september 2024.
4-
Het Arbeidshof oordeelde dat de arts zich terecht op feiten beroept die kunnen doen vermoeden dat er sprake was van leeftijdsdiscriminatie.
Bijgevolg was het aan het ziekenhuis om aan te tonen dat het hanteren van de leeftijdsgrens van 67 jaar – om de samenwerking in principe automatisch en definitief een einde te laten nemen – gerechtvaardigd werd door een legitiem doel en dat de middelen voor het bereiken van dat doel ook passend en noodzakelijk waren.
Het Arbeidshof was van oordeel dat:
- (1) er wel degelijk een legitiem doel voorhanden was, namelijk het bewaken van de kwaliteit van de medische zorg en het waarborgen van de continuïteit daarvan; en
- (2) het middel – namelijk het hanteren van een leeftijdsgrens van 67 jaar – in het licht van de doelstelling ook niet onredelijk was, aangezien het bereiken van de pensioenleeftijd een scharniermoment vormt in het leven en de professionele loopbaan. Dit gold volgens het Arbeidshof des te meer omdat de leeftijdsgrens ook was opgenomen in de algemene regeling van het ziekenhuis, die in overleg met de Medische Raad (de vertegenwoordigers van de artsen) was uitgewerkt.
Tot slot oordeelde het Arbeidshof dat in dit specifieke geval werd aangetoond dat het ziekenhuis de vooropgestelde beleidsdoelstellingen daadwerkelijk nastreefde en dit ook kon bewijzen. Zoals hierboven vermeld, zou de toezegging aan de arts immers hebben verhinderd dat twee jonge artsen konden worden aangeworven, en was er bovendien geen noodzaak voor een tweede senior coach.
5-
Het arrest van het Arbeidshof te Brussel illustreert dat een beëindigingsclausule gekoppeld aan de pensioenleeftijd niet automatisch discriminerend is, op voorwaarde uiteraard dat het hanteren van een leeftijdsgrens gerechtvaardigd kan worden door een legitiem doel en de middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn. Dit blijft echter een feitelijke beoordeling die door de arbeidsgerechten steeds geval per geval moet worden gemaakt. Daarom is het raadzaam om voorzichtig om te gaan met dergelijke beëindigingsclausules in samenwerkingsovereenkomsten.
Sieglien Huyghe
Advocaat
