Van alle Belgische werknemers meldde 12 procent zich ooit ziek om een andere reden dan zijn gezondheid. Dat blijkt uit een recente enquête van HR-specialist Securex. De belangrijkste redenen voor ziektemeldingen zonder ziek te zijn, zijn zorgen voor een ziek familielid (31 procent) en nood aan rust na een drukke periode hoewel er geen gezondheidsproblemen werden ondervonden (17 procent). Werknemers met belastende woon-werk verplaatsingen of die een moeilijke combinatie van werk en privé ervaren, maken ook 17 procent van dit type absenteïsme uit. Een conflict met leidinggevenden of collega’s of familieproblemen zoals overlijden, woningbrand en opvoeding zijn de aanleiding in respectievelijk 13 procent en 8 procent van deze ziektemeldingen. In 7 procent wordt gebrek aan motivatie of erkenning op het werk, en in 6 procent geweigerd verlof, aangegeven als reden voor ziektemelding zonder gezondheidsproblemen.

Wettelijk voorziene mogelijkheden

“Werknemers zijn vermoedelijk niet voldoende op de hoogte van een aantal wettelijk voorziene mogelijkheden om deze ongewettigde afwezigheid op te vangen.” zegt Legal Expert Els Vanderhaegen. Zo kunnen werknemers in geval van een ziek familielid familiaal verlof aanvragen, maar dat is onbezoldigd en beperkt in de tijd. Mogelijk is dat de reden waarom sommige werknemers zich dan liever ziek melden. Bij een overlijden of een huwelijk is klein verlet aanvragen de oplossing. Hier behoudt de werknemer wel zijn loon.

Gezond sociaal klimaat

Uit de bevraging blijkt ook dat wie werkt in een klimaat van vertrouwen, rechtvaardigheid en verbondenheid zich minder snel ziek meldt om een andere reden dan zijn gezondheid, dan wie in een minder goed sociaal klimaat werkt. Concreet geldt dit bijvoorbeeld voor werknemers die het vertrouwen van hun leidinggevende genieten (10 procent vs. 15 procent), die conflicten op een rechtvaardige manier zien opgelost (8 procent vs. 15 procent) en die zich deel voelen van een groep op hun werk (10 procent vs. 15 procent). Deze verbanden kunnen natuurlijk ook omgekeerd gelden: wie zich om de foute redenen afwezig meldt, zal minder vertrouwen krijgen van zijn leidinggevende.

Wie een persoonlijke fit met zijn job ervaart, neigt ook minder snel tot dit type absenteïsme, dan wie een minder goede fit ervaart. Concreet geldt dit voor werknemers die het gevoel hebben zichzelf te kunnen zijn in hun job (10 procent vs. 15 procent) en van wie de taken op het werk overeenstemmen met wat ze echt willen doen (9 procent vs. 15 procent).

Jongeren vaker ziek zonder ziek te zijn

Een op 4 jonge werknemers (<25 jaar) heeft zich ooit al ‘ziek’ gemeld zonder echt ziek te zijn. Dit is dubbel zoveel als bij werknemers vanaf 25 jaar (25 procent vs. 11 procent). Dat jonge werknemers zich het vaakst ziek melden voor een andere reden dan hun gezondheid, verklaart waarschijnlijk mee de hoge frequentie van hun ziektemeldingen in vergelijking met oudere werknemers. Dit nieuwe onderzoek toont aan dat jonge werknemers zich minder sterk verbonden voelen met het team dan hun oudere collega’s (40 procent vs. 57 procent).

Jonge werknemers zien hun huidige functie inderdaad vaak als een overgangsjob, ook met een contract van onbepaalde duur.[ Dit is een mogelijke verklaring voor hun frequente ziektemeldingen, waaronder ook deze zonder gezondheidsproblemen. Een andere verklaring kan ook met die overgangsjob samenhangen: jonge werknemers kunnen minder zichzelf zijn in hun job dan hun oudere collega’s (32 procent vs. 55 procent).

Ook bijna 1 op 4 werknemers met een contract van bepaalde duur of een interimjob meldde zich ooit ziek om een andere reden dan zijn gezondheid (23 procent vs. 11 procent). Ook hier kan een minder sterke verbondenheid met het team een verklaring zijn. Tijdelijke werknemers voelen zich minder deel van een groep dan hun collega’s met een contract van onbepaalde duur (48 procent vs. 57 procent). Hun taken op het werk stemmen ook minder overeen met wat ze echt willen doen (37 procent vs. 47 procent).

“De resultaten van dit onderzoek tonen aan dat de onderliggende problemen vaak oplosbaar zijn. Misschien is de werknemer niet op de hoogte van het systeem van klein verlet of familiaal verlof. Of hij beseft wellicht niet dat het beter is om over problemen te praten dan om meteen thuis te blijven”, zegt Bart Buckinx, Consultant Absenteïsme.