Effectieve werktijd lag nog nooit zo hoog

Organisatie
Redactie

Tijdens de eerste zes maanden van dit jaar werd ongeveer 87 procent van alle werkuren op onze arbeidsmarkt effectief gepresteerd door werknemers. Dat is een record. De voornaamste reden voor afwezigheid op de werkvloer blijft ziekteverzuim (7 procent van de arbeidstijd), al woog dat aandeel in de eerste helft van dit jaar minder door vergeleken met dezelfde periode in 2025.

Nooit waren werknemers de voorbije vijf jaar meer aanwezig op het werk dan in 2026, zo blijkt uit de nieuwste afwezigheidsbarometer van HR-expert Acerta. Werknemers presteerden in de eerste jaarhelft van 2026 welgeteld 86,71 procent van alle mogelijke werkbare uren. Daarmee staat het aanwezigheidsniveau in de Belgische ondernemingen vandaag op het hoogste peil sinds Acerta de metingen uitvoert. Alle vormen van mogelijke afwezigheid – ziekteverlof, vakantie, technische of economische werkloosheid, tijdskrediet en loopbaanonderbreking – zitten in dalende lijn ten opzichte van vorig jaar. ​ 

Ziekteverzuim voornaamste reden

De belangrijkste reden van afwezigheid op het werk blijft ziekteverzuim: in de eerste zes maanden van 2026 presteerden werknemers 7,00 procent van de werktijd niet omdat ze ziek thuis zaten. Dat percentage ligt wel 0,72 procentpunt lager dan in de eerste jaarhelft van 2025 (7,72 procent) en 1,71 procentpunt lager dan in dezelfde periode in 2022 (8,71 procent). 

Ook het gebruik van tijdskrediet en loopbaanonderbreking nam het voorbije jaar licht af: van 2,55 procent in de eerste zes maanden van 2025 naar 2,36 procent in de eerste helft van 2026.

Daarnaast is er eveneens een lichte daling op het vlak van technische en economische werkloosheid: van 0,54 procent in de eerste jaarhelft van 2025 naar 0,48 procent van de werkbare tijd in 2026. Ook dat percentage is aanzienlijk afgenomen sinds 2022 (1,10 procent), en al helemaal als je het vergelijkt met de percentages tijdens de coronajaren: 3,52 procent in de eerste jaarhelft van 2021 en zelfs 8,00 procent in de eerste jaarhelft van 2020.

Bron: Acerta

Dirk Vanderhoydonck, expert afwezigheden bij Acerta: “Belgische werknemers zijn dus minder afwezig op het werk, onder meer door inspanningen van werkgevers tegen ziekteverzuim. Dat de economische en andere tijdelijke werkloosheid vermindert in deze economisch onzekere tijden, is wel iets om in de gaten te houden. Vroeger was dit een buffer om niet te hoeven ontslaan. Vandaag wordt het daar blijkbaar minder voor gebruikt. Toegegeven: bij bedienden is de regelgeving rond economische werkloosheid strenger vergeleken met arbeiders, maar ook dan bieden de regels nog mogelijkheden.” 

ABC

Bedienden blijken iets minder afwezig op het werk dan arbeiders. Die laatste groep presteerde dit jaar zo’n 85,99 procent van de totale arbeidstijd, terwijl bedienden afklokken op 87,19 procent. Opvallend: in de kleinste bedrijven gaat de minste arbeidstijd verloren. In de allerkleinste ondernemingen (met minder dan 10 werknemers) werd 91,22 procent van de werkbare uren gepresteerd. Hoe groter de onderneming, hoe meer afwezigheden opgetekend worden. Ter vergelijking: bij de grootste corporate ondernemingen met meer dan 500 werknemers werd ‘slechts’ 83,5 procent van de werktijd dit jaar effectief gepresteerd. 

Op vlak van sectoren scoort de horeca bijzonder goed, met een prestatiepercentage van 92,4 procent, gevolgd door de logistiek en transport met 90,7 procent. In de social profit, met onder andere de zorginstellingen, gaat de meeste werkbare tijd van alle sectoren verloren (83,2 procent van de werkbare uren werd er gepresteerd), voornamelijk als gevolg van de duidelijk hogere ziekteverzuimcijfers (8,94 procent) in vergelijking met de andere sectoren. 

Dirk Vanderhoydonck: “Hoewel ziekteverzuim afneemt in vrijwel alle sectoren, blijft het een groot aandachtspunt op de werkvloer. We weten uit onderzoek dat mensen drie dingen nodig hebben om zich goed te voelen op het werk: ze moeten genoeg autonomie ervaren, ze moeten zich betrokken voelen en ze moeten er vertrouwen in hebben dat ze de competenties hebben om hun taken uit te voeren. Bedrijven die te kampen hebben met een hoog ziekteverzuim doen er dus goed aan om deze drie componenten voor zichzelf te analyseren. Wat zijn de oorzaken van het ziekteverzuim? Op basis van die conclusies stel je een kader samen om een mogelijk afwezigheidsprobleem door ziekte op te lossen.”

“Hoewel ziekteverzuim afneemt in vrijwel alle sectoren, blijft het een groot aandachtspunt op de werkvloer.”
Dirk Vanderhoydonck (Acerta)

LEES MEER OP HRSQUARE.BE

Showing Slide 1 of 2

Account Manager

KoWala Productions

Senior Accountant

KoWala Productions
Showing Slide 1 of 3

Aanmelden

Als lid van HR Square hebt u ook de mogelijkheid de digitale versie alsook de archieven van het tijdschrift te raadplegen via onze website.

Keynote

Eva Geluk

Antwerp Management School

La professeure Eva Geluk est titulaire de la chaire « Mental Health at Work » à l’Antwerp Management School. Elle est une experte très sollicitée dans les domaines du bien-être, de la prévention du burn-out et de la réintégration après une absence de longue durée.

Dans cette intervention, elle aborde en détail le bien-être mental et le rôle souvent négligé des dirigeants dans ce domaine. Comment veiller à ce que les collaborateurs se sentent bien dans leur peau ? Quelles sont les bonnes et les mauvaises pratiques qui renforcent ou, au contraire, sapent le bien-être mental des collaborateurs (et de leurs dirigeants) ? Et quel rôle revient aux responsables des ressources humaines ?

S’appuyant sur un cadre de référence scientifique et de nombreux exemples tirés de la pratique (Eva a interrogé plus de 70 cadres, responsables RH et employés dans le cadre de ses recherches), elle présente à Corporate Wellbeing le meilleur des deux mondes.

Workshop

Loïc Vlassakoudis

Vivalia

Loïc Vlassakoudis est Directeur des Ressources Humaines chez Vivalia, l’organisation intercommunale luxembourgeoise qui regroupe 7 sites hospitaliers, une polyclinique et des différentes maisons de repos. Situé entre le Grand-Duché et la France, et dans un secteur où la guerre des talents fait déjà rage, Loïc va expliquer comment Vivalia parvient néanmoins à attirer et à fidéliser une équipe motivée, pour qui satisfaction au travail et bien-être sont des priorités.

Workshop

Pierre Leman

Cliniques universitaires Saint-Luc

Politique de gestion de l’absentéisme à Saint-Luc face à la nouvelle règlementation

Le secteur des soins de santé est traditionnellement confronté à des taux d’absentéisme élevés, ce qui n’est pas une fatalité ni une réalité au sein des Cliniques universitaires Saint-Luc. Par ailleurs, un ensemble de nouvelles mesures et obligations en la matière sont entrées en vigueur.  Dans ce cadre, un projet pilote a été lancé en 2025 à Saint-Luc afin de mieux gérer l’absentéisme au travers de sa politique « Cultiver le lien » et de ses outils. Fort de son succès, l’hôpital a décidé de déployer sa nouvelle approche à l’échelle de toute l’institution dès 2026.  Dans son keynote,  Pierre Leman, Directeur des Ressources Humaines aux Cliniques universitaires Saint-Luc, présentera en détail cette nouvelle politique de gestion de l’absentéisme.

Ben jij klaar om helemaal mee te zijn in de wereld van HR? HR Square Nieuwsbrief brengt je tweewekelijks een overzicht van de belangrijkste feiten, trends en gebeurtenissen in HR-land.

Bovendien krijg je een handige lijst van must-attend HR-events, zodat je niets hoeft te missen.

Gratis in je mailbox. Het enige wat je hoeft te doen is je registreren!