In januari bindt Frederik Anseel, professor Bedrijfspsychologie aan King’s College London, de kat de bel aan in een opiniestuk in De Tijd (24 januari 2018). Engagement, zo schrijft hij, is de Viagra van het personeelsbeleid. Problematisch, want de term ‘engagement’ is grotendeels flou, een vlag die verschillende ladingen dekt. Tegelijk wordt er ook goed geld verdiend met engagementsadvies dat blijft steken in ‘tips en tricks’.
In één adem slaat de auteur een mea culpa (‘ik doe niet langer mee’) en legt het ware pijnpunt bloot: “Er is geen fundamentele bekommernis om het welzijn van mensen. Nee, we gebruiken het welzijn van mensen, hun mentale gezondheid, louter als een instrument, als een trucje om hen meer en beter te laten presteren.”
Geen nood aan karikaturen
Straffe taal van een professor Bedrijfspsychologie. Hopelijk valt zijn oproep tot bezinning niet in dovemansoren. Want zijn verzuchting – ‘hoe oprecht is de bekommernis om het welzijn van je medewerkers in je onderneming?’ – raakt ondernemingen tot in de kern. Als het menselijk kapitaal echt van zo’n fundamenteel belang is, kunnen we het ons dan wel veroorloven daar laks mee om te springen?
Hoewel ik het moedig en terecht vind van de professor om een lans te breken voor medewerkerswelzijn, wil ik vermijden om in een karikatuurbeeld te vervallen. De werkgever als niets ontziende ondernemer, die enkel en alleen oog heeft voor tabellen en cijfers, voor rendement en groeiprognoses? Welzijn is de corebusiness van mijn sector en ik kom in genoeg bedrijven om te zien dat het gros van de ondernemingen wel degelijk inspanningen levert met het oog op het welzijn van de medewerkers.
Smeermiddel
Maar, inderdaad, met een lijstje ‘tips en tricks’ afwerken alleen, komen we er niet. Hoe moet het dan wel? Welzijn zou een strategische doelstelling moeten zijn voor elke onderneming, voor elke organisatie. Niet alleen is het onmisbaar als middel in de strijd tegen afwezigheden, het is ook het smeermiddel bij uitstek om medewerkers die wél actief zijn, gezond en actief te houden.
Het is al langer geweten dat stress en burn-out – een ziekte die inmiddels ongeveer 28.000 Belgen treft, goed voor 7 miljard euro kosten voor het RIZIV – ‘besmettelijk’ zijn. Zonder structurele aandacht voor de fysieke en mentale gezondheid blijft inzetten op engagement gemorrel in de marge.
Meetbaar welzijn
Uw externe dienst is uw natuurlijke partner om welzijn als strategische target te behandelen. Via groepsrapporten op basis van medische onderzoeken kan de bedrijfsarts de gezondheid van uw ploeg medewerkers concreet maken. Tegelijk is hij of zij perfect geplaatst om u te adviseren over de werkbaarheid van het werk, aandacht voor psychosociale preventie, opleidingen voor leidinggevenden om tijdig signalen te herkennen,… Kortom, om welzijn structureel in uw organisatie in te bedden. Dat dit een impact op het engagement van uw medewerkers heeft, daar steek ik mijn hand voor in het vuur.
■ De auteur, Gretel Schrijvers, is algemeen directeur van Mensura Externe Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk. Zij schreef deze tekst als lid van de adviesraad van HR Square.
