Eén zaak lijkt tenminste vast te staan: het systeem van de dienstencheques is de belangrijkste tewerkstellingsmaatregel van de laatste decennia. Of kunnen we scherp stellen dat het gewoon zwartwerk is dat in het witte circuit terechtgekomen is dankzij de dienstencheque? “Voor- en tegenstanders van het systeem zijn het erover eens dat de drie doelstellingen die bij het invoeren van het stelsel werden vooropgesteld (het creëren van arbeidsplaatsen voor laaggeschoolden, het bestrijden van zwartwerk en het ondersteunen van de combinatie arbeid en gezin) ruimschoots zijn overtroffen”, reageert Federgon in een persbericht. De federatie van de HR-dienstverleners vertegenwoordigt ook de bedrijven die actief zijn op het vlak van arbeidsbemiddeling en HR-dienstverlening in de ruime zin van het woord en daarmee ook de dienstenchequebedrijven. 

Het is beslist geen onbelangrijke sector: in 2013 waren er meer dan 160.000 mensen in het stelsel aan het werk. “Onderzoek van de RVA toont bovendien aan dat de dienstencheques een bijzonder positief effect hebben gehad op het terugdringen van de langdurige werkloosheid”, voegt Federgon eraan toe.

3311 of 50.000 euro voor amper één dienstenchequebaan?

Federgon reageert meteen ook tegen een nog te publiceren (maar in de pers al uitgelekte) bijdrage van de Antwerpse onderzoekers Ive Marx en Dieter Vandelannoote. De academici komen immers tot de bevinding dat een dienstenchequebaan de overheid 50.000 euro kost. Is het dat wel waard?

Federgon reageert met de cijfers van 2012 (de meest recente beschikbaar) en rekent als volgt: “Als we weten dat de totale bruto kosten voor de overheid in 2012, 1,85 miljard euro bedroeg en er ruim 151.000 mensen in de loop van datzelfde jaar in het systeem actief waren, dan is een bedrag van 50.000 euro simpelweg uit de lucht gegrepen.”

De federatie wijst erop dat de onderzoekers geen rekening houden met de directe en indirecte terugverdieneffecten: “De jaarlijkse studie van Idea Consult, het officiële evaluatieverslag in opdracht van de federale overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, toont aan dat de bruto kostprijs van een dienstencheque-werknemer 12.299 euro per jaar bedraagt. Wordt er rekening gehouden met de directe en indirecte terugverdieneffecten, dan bedraagt de financiering van één dienstencheque-werknemer minimaal 3311 euro per jaar. Ter vergelijking: een uitkeringsgerechtigde werkloze kost de overheid jaarlijks 33.443 euro.”

Beter of liever in het zwart?

“Suggereren dat dienstenchequejobs geen reguliere jobs zouden zijn, doet te kort aan de meer dan 150.000 mensen die vandaag in het stelsel werken. Bovendien is het doorstromen naar de zogenaamde reguliere arbeidsmarkt helemaal geen doelstelling van het systeem”, geeft Paul Verschueren, directeur Research & Economic Affairs bij Federgon aan. “De dienstenchequesector is een volwaardige sector met een eigen dynamiek en een volwaardig sectoraal overleg.”

Ook de oproep om te sleutelen aan de netto kostprijs voor de gebruiker moet met de nodige omzichtigheid gebeuren, meent Paul Verschueren: “We stellen vast dat de aankondiging om te raken aan de fiscale aftrekbaarheid van de cheques in Wallonië onmiddellijk gepaard gaat met een terugval van het aantal aangekochte cheques. De vraag is in welke mate dit zal leiden tot een terugkeer naar zwartwerk.”

Bron: Federgon, De Standaard