Zeven op tien werknemers vinden het ‘belangrijk’ (61,3 procent) of ‘zeer belangrijk’ (9,2 procent) om eigen loonkeuzes te maken. Dat is veel meer dan werkgevers zelf inschatten. Zij gaan ervan uit dat slechts een minderheid van hun werknemers (43 procent in de studie van Acerta) een cafetariaplan wil. Een mogelijke verklaring voor die foute inschatting is dat werknemers hun wensen over cafetariaplannen onvoldoende luid laten horen: ze zouden wel willen, maar durven het niet te vragen.
Vakantiedagen
Een tweede ‘misverstand’ omtrent cafetariaplannen heeft te maken met het keuzeaanbod. Als men aan werkgevers vraagt hoe werknemers een cafetariaplan bij voorkeur zouden invullen, dan staan extra pensioenopbouw (28 procent), extra vakantiedagen (28 procent) en de onvermijdelijke firmawagen (27 procent) in de top drie. Vraagt men het rechtstreeks aan de werknemers, dan blijkt dat lijstje er iets anders uit te zien, met bovenaan ‘vakantiedagen inruilen voor cash’ (31 procent), gevolgd door extra vakantiedagen (26 procent) en extra pensioenopbouw (25 procent). De firmawagen staat pas op de vierde plaats, met ‘slechts’ 17 procent die daarvoor zou kiezen. Zo onvermijdelijk is die firmawagen dus blijkbaar niet.
De les die werkgevers hieruit zouden moeten trekken, is dat ze beter naar de wensen van hun werknemers moeten luisteren. Immers, wanneer een onderneming de inspanning levert om een cafetariaplan in te voeren, dan kan ze dat maar beter goed doen en de voordelen aanbieden die werknemers echt willen. Zelfs als de onderneming via het cafetariaplan haar waarden en cultuur wil laten blijken, dan nog is er plaats voor ‘de stem van de klant’.
Drempels overschat
Rest de vraag waarom werkgevers niet voluit voor het cafetariaplan gaan. In veel gevallen heeft dat te maken met de drempels die ze ervaren, zoals de impact op de arbeidsorganisatie, de wetgeving, de administratieve rompslomp en de budgettaire effecten van flexibele verloning. Lichtpuntje is dat die drempels al minder spelen dan bij de vorige peiling in 2017. Tegelijk blijven werkgevers de hindernissen overschatten. De wetgeving is in goede zin geëvolueerd, de administratie is drastisch vereenvoudigd en het is mogelijk om met het cafetariaplan echt budgetneutraal te zijn, dus met inbegrip van de kosten om het te organiseren.
Een laatste opvallende vaststelling is dat werkgevers communicatie als een grotere uitdaging bestempelen dan twee jaar geleden. Daar hebben ze een punt: communicatie blijft een heikele aangelegenheid. Een werkgever moet met de werknemers overleggen en zeer transparant communiceren. Het is van essentieel belang om van flexibele verloning een succes te maken en de uiteindelijke voordelen ervan – aantrekkelijkheid en retentie – te ervaren.
De auteur, Annelies Baelus, is Directeur Open Opleidingen bij Acerta. Zij schreef deze bijdrage als lid van de adviesraad van HR Square.
