De onderzoekers wilden weten of er een verschil is tussen verschillende minderheidsgroepen voor de mate waarin zij gediscrimineerd worden. Daarnaast onderzochten ze of etnische discriminatie afhankelijk is van de hoeveelheid individuele informatie (een foto, diplomacijfers en het beklemtonen van productiviteit) die een sollicitant geeft in brief en cv.

Om vast te stellen dat een werkgever een sollicitant uitsluit vanwege zijn migratieachtergrond organiseerden de onderzoekers een groot veldexperiment en stuurden ze meer dan 4000 brieven en cv’s van fictieve sollicitanten als reactie op echte vacatures. Het ging om (fictieve) werkzoekenden aan het begin van hun loopbaan, in de leeftijd van 23 tot 25 jaar en met zo’n vier jaar werkervaring. Hun brieven waren identiek qua opmaak en cv, maar varieerden in naam, moedertaal, competenties en een verwijzing naar het land van oorsprong van de sollicitant. De fictieve sollicitanten kwamen uit 35 verschillende etnische minderheidsgroepen, hadden allen de Nederlandse nationaliteit en genoten hun opleiding in Nederland. De onderzoekers vergeleken hen met elkaar en met fictieve sollicitanten met een autochtoon Nederlandse achtergrond. Ze registreerden de negatieve en positieve reacties van werkgevers en analyseerden de verschillen.

Mate van discriminatie verschilt

De sollicitanten met een migratieachtergrond ontvingen minder (positieve) reacties dan identiek gekwalificeerde sollicitanten met een Nederlandse achtergrond. Relatief gezien is de kans dat een sollicitant met een autochtone Nederlandse achtergrond wordt benaderd, ongeveer 30 procent groter dan die voor kandidaten met een migratieachtergrond.

Discriminatie treft echter niet alle groepen in gelijke mate. De kans dat een sollicitant met een autochtone Nederlandse achtergrond door werkgevers wordt benaderd, is ongeveer 20 procent groter dan die voor kandidaten met een westerse migratieachtergrond. Ten opzichte van kandidaten met een niet-westerse migratieachtergrond is zij zelfs 40 procent groter.

“We zien ook dat minderheden met een achtergrond in het Midden-Oosten, Afrika en Latijns-Amerika het meest gediscrimineerd worden. Specifieker worden minderheden met een Turkse, Marokkaanse of Antilliaanse achtergrond in sterke mate gediscrimineerd door werkgevers, terwijl zij minder negatief lijken te staan tegenover minderheden van Surinaamse herkomst”, licht een onderzoeker toe.

Betere kansen voor Polen

De onderzoekers focusten ook op twee belangrijke, relatief nieuwe immigrantengroepen: Bulgaren en Polen. Hun conclusie: “Bulgaarse minderheden worden in vergelijkbare mate gediscrimineerd als Surinaamse minderheden. Opvallend is dat we geen duidelijk bewijs hebben gevonden dat Poolse minderheden zouden worden gediscrimineerd op de Nederlandse arbeidsmarkt. Misschien hebben werkgevers een positiever beeld van de vaardigheden en de werkhouding van met name Poolse minderheden. Nader onderzoek zou dat moeten uitwijzen.”

Vooroordelen

Binnen wetenschap en beleid wordt geregeld geopperd dat een gebrek aan relevante, persoonlijke informatie een belangrijke reden zou kunnen zijn voor het onderscheid dat werkgevers maken naar etnische herkomst. Die stelling is echter nooit goed onderzocht. Daarom bekeken de onderzoekers of meer informatie over hard en soft skills in cv’s en brieven tot minder discriminatie leidt. Uit hun bevindingen blijkt echter dat het toevoegen van meer persoonlijke informatie aan hun cv sollicitanten met een migratieachtergrond niet helpt sneller aan een job te geraken: “Hieruit kun je afleiden dat sollicitanten zelf maar weinig kunnen doen om hun baankansen te vergroten en dat de oplossing toch echt aan de kant van de werkgevers en de overheid ligt”