Een veertiger solliciteerde voor de functie van “Digital Marketeer” bij een communicatiebureau gespecialiseerd in digitale communicatie. Hoewel hij voldeed aan de vereiste competenties werd zijn kandidatuur niet weerhouden en dat werd hem als volgt meegedeeld: “De doorslag ligt vooral in het feit dat ik naar iemand op zoek ben die zonder discriminerend te zijn jonger is… iemand die helemaal mee is met de huidige social media en het dagelijks zeer intensief gebruikt.” De arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling Hasselt oordeelde dat het communicatiebureau zich weldegelijk schuldig heeft gemaakt aan directe discriminatie op basis van leeftijd. De sollicitant had bijgevolg recht op een schadevergoeding. Deze werd begroot op 3 maanden loon.
De beoordeling van een discriminatieclaim gebeurt steeds stapsgewijs.
Een persoon die zich slachtoffer acht van discriminatie moet allereerst feiten aanvoeren die het bestaan van een discriminatie kunnen doen vermoeden. Het volstond voor de sollicitant om zijn afwijzingse-mail voor te leggen, waarin letterlijk werd vermeld dat het communicatiebureau op zoek was naar een jongere persoon.
Het komt vervolgens aan het communicatiebureau toe om aan te tonen dat zij geen onderscheid hebben gemaakt op grond van leeftijd of dat dit onderscheid gerechtvaardigd was.
Het communicatiebureau voerde in dit verband aan dat zij op zoek waren naar een “digital native” en niet naar een “digital immigrant”. Dit werd ook zo opgenomen in de vacature. Zij argumenteerde dat deze vereiste enkel verband hield met het juiste profiel van de kandidaat en niets te maken had met een leeftijdsvereiste. Ze gaat eraan voorbij dat een “digital native” een persoon is die opgegroeid is met de informaticatechnologie van het digitale tijdperk. “Digital natives” komen dus uit de generatie millenials of uit de daaropvolgende Generatie Z. “Digital immigrants” daarentegen zijn niet geboren in de digitale wereld en hebben zich de digitale vaardigheden eigen moeten maken op een latere leeftijd.
De arbeidsrechtbank trad de argumenten van het communicatiebureau niet bij en oordeelde dat er weldegelijk sprake was van directe discriminatie op grond van leeftijd omdat in het e-mailbericht expliciet naar de leeftijd van de kandidaat verwezen werd.
Een direct onderscheid op basis van leeftijd kan vervolgens enkel gerechtvaardigd worden op grond van wezenlijke en bepalende beroepsvereisten. Het communicatiebureau slaagde er niet in om aan te tonen dat het noodzakelijk is om een “digital native” te zijn om de functie van Digital Marketeer uit te oefenen. Het communicatiebureau bracht een resem wetenschappelijke artikels bij over de term “digital native”, maar de arbeidsrechtbank kon hieruit enkel besluiten dat het tijdstip van geboorte (en dus de leeftijd) weldegelijk het enige criterium is om uit te maken of iemand al dan niet een digital native is.
De sollicitant, die in 1977 geboren werd, kan niet als “digital native” beschouwd worden. Dat zijn sollicitatie om die reden niet weerhouden werd, maakt volgens de arbeidsrechtbank daarom een niet-gerechtvaardigde directe discriminatie op grond van leeftijd uit.
Het slachtoffer van discriminatie maakt in principe aanspraak op een forfaitaire schadevergoeding gelijk aan 6 maanden loon, tenzij de werkgever kan aantonen dat de beslissing tot het niet uitnodigen van de sollicitant ook op niet-discriminatoire gronden genomen zou zijn. Hier slaagde het communicatiebureau wél in. Zij argumenteerde dat de stijl en het taalgebruik van de weerhouden kandidaten meer aansloot bij de open en losse bedrijfscultuur dan deze van de gediscrimineerde kandidaat. Een forfaitaire
schadevergoeding van 3 maanden werd toegekend aan het slachtoffer. Tegen dit vonnis werd geen beroep aangetekend.
Aandachtspunt
Wees als werkgever steeds aandachtig en voorzichtig bij het beantwoorden van sollicitatiebrieven van niet-weerhouden kandidaten. Verwijs hierin niet naar discriminatiegronden (zoals leeftijd, geslacht, geloof,…) maar evalueer op basis van objectieve criteria die gelinkt zijn aan de vacante functie. Zo had het antwoord: “We zijn op zoek naar een persoon met een vlottere schrijfstijl, die meer aansluit bij onze losse bedrijfscultuur” i.p.v. “we zijn op zoek naar een jongere persoon” in deze zaak een wereld van verschil kunnen maken.
Arbrb. Antwerpen, afd. Hasselt 2 augustus 2023, AR 22/926/A, www.unia.be
Fien Paredis
Advocaat
