Zonder entrepreneurship of ondernemerschap zou er geen Walt Disney Company of Google zijn. “Toch kan het succes van Walt Disney Company of Google niet enkel en alleen aan de stichters toegekend worden”, vindt Jana Deprez, postdoctoraal medewerker aan de afdeling Arbeids-, Organisatie- en Personeelspsychologie van de KU Leuven. “Wie kent Paul Buchheit of Jennifer Lee?”, vraagt Deprez. Het blijft stil bij de VOCAP-leden tijdens het netwerkevent ‘Intrapreneurship stimuleren bij werknemers’. “Paul Buchheit is een medewerker van Google en tevens de uitvinder van Gmail. Jennifer Lee is dan weer de scenarist van de animatiefilm ‘Frozen’, de Disneyfilm die tot dusver de hoogste omzet realiseerde. Het script is gebaseerd op het sprookje ‘De sneeuwkoningin’ van de Deense schrijver Hans Christian Andersen. Sinds de jaren 1950 probeerden een tiental scenaristen nieuw leven te blazen in het verhaal. Elke poging werd vroegtijdig stopgezet wegens weinig kans op commercieel succes. Tot Jennifer Lee op het idee kwam om het verhaal over een boze heks uit een sneeuwland vanuit een andere invalshoek te bekijken. Ze maakte van de antagonist de protagonist van het verhaal. En dat was de plot van ‘Frozen’. Achter deze bekende ondernemers zitten heel wat veelal onbekende intrapreneurs, die dus even belangrijk zijn voor het succes van deze bedrijven”, vertelt Deprez.

Persoonlijkheid of gedrag

Ondernemerschap alleen is dus niet voldoende, organisaties hebben ook nood aan intrapreneurship of ondernemerschap binnen bestaande organisaties om innovatief te blijven en zich aan te passen aan een snel veranderende omgeving. Anders gezegd, organisaties hebben ondernemende medewerkers nodig, werknemers die nieuwe ideeën bedenken, promoten en realiseren.
Jana Deprez maakt een onderscheid tussen een ondernemende of proactieve persoonlijkheid en ondernemend gedrag. “Zoals elk gedrag, kan ook ondernemend gedrag aangeleerd worden. Al wordt de mate dat iemand ondernemend gedrag vertoont, ook beïnvloed door zijn persoonlijkheid en de omgeving.”
Ze verwijst naar de ‘Theory of Planned Behavior’, een model dat vaak in de ondernemerschapsliteratuur gebruikt wordt. Deze theorie gaat ervan uit dat om het even welk gedrag aangeleerd kan worden. De belangrijkste voorspeller van gedrag is immers de intentie om dat gedrag te vertonen. In principe kan iedereen ondernemend gedrag vertonen, maar niet iedereen is er klaar voor. De intentie om een bepaald gedrag te vertonen, wordt beïnvloed door drie factoren:

• Attitude of in welke mate iemand vindt of ondernemend gedrag iets positief is
• Norm of hoe gedragen mensen zich rondom jou? Zijn andere teamleden of familieleden ondernemend of niet?
• Zelfverzekerdheid of het gevoel dat als je ondernemend wil zijn, dat ook wel zal lukken.

Iedereen kan gestimuleerd worden

“Uit ons onderzoek blijkt dat er drie groepen mensen onderscheiden kunnen worden. Een eerste groep zijn mensen die nog niet de intentie hebben om ondernemend gedrag te vertonen. Dit om diverse redenen: omdat ze het niet kunnen, er zich niet veilig bij voelen omdat de omgeving waarin ze zich bevinden dit niet zou tolereren. Een tweede groep heeft wel de intentie, maar om welke reden dan ook vertonen ze het gedrag niet. Personen in deze fase zijn nog wat zoekend. Ze zien niet altijd goed in hoe ze het verschil in hun organisatie kunnen maken, vinden het moeilijk om op nieuwe ideeën te komen, voelen zich onzeker, of hebben het gevoel dat dit gedrag niet mogelijk of wenselijk is in hun organisatie. Een derde groep zijn mensen die al een zekere mate van ondernemend gedrag vertonen, maar die er nog in kunnen groeien. Bijvoorbeeld iemand die nadenkt over kleine verbeterideeën in zijn job, maar er nog niet over nagedacht heeft een spin-off te starten”, schetst Deprez.

Hoe kunnen medewerkers in die drie fasen gestimuleerd worden om meer ondernemend gedrag te vertonen (en wat moeten we daaronder verstaan)? Voor welke mythes moet u opletten?

Dat leest u als lid van HR Square in het volledige artikel (van Hilde Vereecken). Lid worden? U ontvangt dan niet alleen het tijdschrift, maar hebt ook toegang tot de website met het hele archief én u geniet van stevige prijsreducties op tal van hoogst interessante evenementen, ook op de HR Square Seminaries, HR Square Masterclass en HR Square Conference. Hoe wordt u lid? Ga naar www.hrsquare.be of contacteer Stephanie Beernaert, [email protected], 053 60 56 70.