Redactie

Vrouwelijke zelfstandigen en helpers in hoofdberoep verdienen op jaarbasis gemiddeld zo’n 7.700 euro per jaar minder dan hun mannelijke collega’s. Dat blijkt uit de meest recente cijfers van het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ). Maar er is ook goed nieuws: de inkomenskloof tussen mannelijke en vrouwelijke zelfstandigen in hoofdberoep is in ons land de voorbije 20 jaar met 30 procent gedaald.

Zelfstandige mannen in hoofdberoep hebben gemiddeld een inkomen van 32.012 euro, terwijl dat bij vrouwen 24.342 euro bedraagt – een verschil van ruim 7.700 euro. Dat blijkt uit een analyse van Acerta op basis van de gegevens van het RSVZ. Hoewel dat verschil groot lijkt, is dat eigenlijk wel goed nieuws, want de inkomenskloof tussen mannelijke en vrouwelijke zelfstandigen is in ons land de voorbije 20 jaar met maar liefst 30 procent gedaald. In 2001 bedreeg het inkomensverschil tussen mannelijke en vrouwelijke zelfstandigen nog 10.953 euro.

De dalende inkomenskloof is zichtbaar in meerdere bedrijfstakken, al weegt niet elke tak even zwaar door. Wie de daling van de kloof van nabij bekijkt, merkt vooral het effect van de vrije beroepen op. In die bedrijfstak daalde de inkomenskloof met maar liefst 49 procent, van 19.781 (eind 2001) naar 10.157 euro (eind 2021). Volgens het RSVZ worden binnen deze tak ook de hoogste inkomens genoteerd, en net daar is het aandeel vrouwelijke zelfstandigen de afgelopen jaren sterk toegenomen.

Els Schellens, experte starters en zelfstandigen bij Acerta: “Het gemiddelde over alle zelfstandigen in hoofdberoep ligt op 29.462 euro. Er zijn wel grote verschillen tussen sectoren: vrije beroepers verdienen doorgaans meer dan zelfstandigen in handel of horeca. Ook de rol binnen het bedrijf speelt mee: zelfstandigen die bestuurder zijn van een vennootschap hebben gemiddeld hogere inkomens dan zij die dat niet zijn.”

“De prijzen in een winkel of café verschillen niet naargelang er een man dan wel een vrouw achter de toog staat”, aldus Schellens. “Hetzelfde voor bijvoorbeeld de huisarts: een consultatie kost evenveel, of je huisarts nu een man of een vrouw is. Om maar te zeggen, het zullen niet de goederen of diensten zelf zijn die de inkomstenkloof tussen mannen- en vrouwen onder de zelfstandigen verklaren. Wat wel is: tussen beroepen verschillen de lonen. Als een arts een hoger loon opstrijkt dan bijvoorbeeld een cafébaas, en meer vrouwen worden arts, dan wordt de inkomenskloof tussen mannen en vrouwen kleiner. En dat is dus het geval. In de beter betaalde vrije beroepen – zoals artsen, advocaten of architecten – zijn vrouwen de laatste 20 jaar steeds beter vertegenwoordigd. Bijna de helft van alle zelfstandige vrouwen is actief in een vrij beroep: 45 procent in 2024 tegenover 25 procent in 2004. Dat het aandeel vrouwen de afgelopen drie jaar sterker is blijven stijgen dan mannen, doet vermoeden dat de kloof in die periode verder is verkleind.”

Meer mannen actief naast hun beroep

Er is ook nog een tweede belangrijke verklaring voor de dalende inkomenskloof tussen mannelijke en vrouwelijke zelfstandigen: het gemiddelde inkomen van mannelijke zelfstandigen is de voorbije 20 jaar namelijk beduidend minder gestegen (+19 procent) dan bij vrouwelijke zelfstandigen (+53 procent).

Els Schellens: “De verklaring hiervoor ligt bij een mentaliteitswijziging. De tijd dat ‘meneer doktoor’ 24/7 werkte, is voorbij. Artsen, advocaten, architecten… niet alleen zijn er daarvan meer vrouwen; mannelijke vrije beroepers zoeken nu meer dan vroeger een evenwicht tussen werk en privé. Ze nemen ook andere taken op zich, deels ten koste van de tijd die ze besteden aan professionele activiteiten. En dus ook deels ten koste van hun beroepsinkomen. Bij vrouwen is het omgekeerd: waar zij hun professionele carrière voorheen eerder zouden hebben teruggeschroefd of zelfs opgegeven, zijn er nu meer vrouwen meer aan het werk en is het gemiddeld inkomen van de vrouwelijke zelfstandige dus toegenomen. Per saldo betekent dit dat de inkomenskloof krimpt.”

LEES MEER OP HRSQUARE.BE

• 7 op de 10 werkgevers niet overtuigd dat loontransparantie de loonkloof zal verkleinen
• Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie waarschuwt voor phishing rond uitbetaling vakantiegeld
• Tijdsregistratie en validatie door de werknemer wegen door bij overurenvordering
• Jürgen Ingels wordt nieuwe voorzitter raad van bestuur van Mensura
• Hr-expert Heidi: “Een carrière is zoals een marathon, je moet blijven trainen”