Volgens de Nederlandse wetgeving kan een AOW-uitkering ook worden toegekend aan Nederlandse inwoners die geen beroepswerkzaamheid hebben uitgeoefend. De uitkering kan bijvoorbeeld opgebouwd worden tijdens de studentenjaren.

Het Belgische Wetboek Inkomstenbelasting stelde echter in artikel 34, §1, 1° WIB92 dat pensioenen, renten en als zodanig geldende toelagen rechtstreeks of onrechtstreeks betrekking moeten hebben op een beroepswerkzaamheid om in België als beroepsinkomen belastbaar te zijn. Het leek er dus op dat beide niet volledig met elkaar verzoend konden worden, aangezien een AOW-uitkering niet steeds betrekking had op een eerdere beroepswerkzaamheid, wat een voorwaarde was in België om belastbaar te zijn.

Dossier per dossier

De fiscus heeft klassiek van bij het begin het standpunt ingenomen dat de volledige AOW-uitkeringen verkregen door een Belgische rijksinwoner, belastbaar zijn in België. In de loop der jaren zijn belastingplichtigen ingegaan tegen dit standpunt en dit op basis van het hierboven vermelde artikel 34, §1, 1° WIB92. De laatste jaren werd het ene arrest na het andere geveld en heeft de rechtspraak een zekere evolutie gekend.

In eerste instantie oordeelde het hof van beroep van Antwerpen in 2007 dat een AOW-uitkering in België niet belastbaar is als pensioen, aangezien het een uitkering betreft dat op basis van de Nederlandse Algemene Ouderdomswet kan worden opgebouwd zonder een beroepswerkzaamheid te hebben uitgeoefend. Deze uitspraak werd echter gecasseerd en daaropvolgend werd in de rechtspraak geoordeeld dat men per dossier de concrete feiten diende te beoordelen.

Dit hield in dat men telkens diende na te gaan of in een bepaald geval een AOW-uitkering werd opgebouwd naar aanleiding van een beroepswerkzaamheid in Nederland of niet. Alles hing dus af van het verleden van de Belgische rijksinwoner die een AOW-uitkering verkreeg. Had hij eerder in Nederland gewerkt tijdens de opbouw van de AOW, dan waren de AOW-uitkeringen belastbaar in België. Was dat niet het geval, dan kon de AOW-uitkering in België niet belast worden.

Verbonden aan beroepswerkzaamheid?

Sinds 2015 werd deze techniek nog verfijnd en bekeek men in welke mate een AOW-uitkering verbonden was aan een beroepswerkzaamheid. Dit heeft tot gevolg dat de AOW-uitkering niet volledig belastbaar zou zijn in België, maar slechts in de mate dat het verband houdt met een beroepswerkzaamheid.

In de betreffende zaak had iemand 50 jaar AOW-uitkeringen opgebouwd. Van die 50 jaar was hij slechts 10 jaar werkzaam geweest in Nederland. De andere 40 jaar hadden betrekking op zijn studentenjaren en op jaren dat hij actief was geweest buiten Nederland, maar zijn AOW verder had opgebouwd met vrijwillige bijdragen.

Het hof van beroep van Gent oordeelde in 2015 daarom dat 40/50 van de AOW-uitkering niet belastbaar was in België, omdat dat deel niet verbonden was met een beroepsactiviteit en dus niet voldeed aan de voorwaarden gesteld in artikel 34,§1,1° WIB92. Het Hof van Cassatie heeft in zijn arrest van 5 mei 2017 dit standpunt bevestigd en ging daarmee nog maar eens lijnrecht in tegen het standpunt van de fiscus: AOW-uitkeringen zijn slechts belastbaar in de mate dat ze verband houden met een beroepswerkzaamheid in Nederland (standpunt rechtspraak) versus AOW-uitkeringen zijn volledig belastbaar (standpunt fiscus).

Wetswijziging

De Belgische wetgever heeft echter snel na het arrest van het Hof van Cassatie ingegrepen. Met een wetswijziging stelt de regering de eerdere rechtspraak buitenspel en reageert ze meer bepaald op het arrest van Hof van Cassatie. In de wet houdende diverse fiscale bepalingen III van 25 december 2017 voert de wetgever een wijziging door in artikel 34,§1,1° WIB92.

Inkomsten zijn voortaan ook belastbaar als pensioen indien zij worden “toegekend in het kader van een wettelijke sociale beschermingsregeling.” Deze gewijzigde versie is van toepassing op pensioenen uitgekeerd sinds 1 januari 2017. Op die manier wil de wetgever ervoor zorgen dat België zijn heffingsbevoegdheid over Nederlandse AOW-uitkeringen in alle gevallen kan uitoefenen.

Auteur: Tilde Callebaut (Claeys & Engels)