– Het beroep van hoofdverpleegkundige is met de tijd enorm veranderd. Hoe ziet u deze evolutie?
Jean-Paul Van Baelen: “Vroeger had men in die functie nog de mogelijkheid om op de werkvloer mee te helpen in de zorgverlening. Die combinatie lukt minder en minder goed. De hoofdverpleegkundige wordt een echte manager met pure managementtaken. Hij of zij moet garanderen dat de zorg continu verloopt, maar de uitvoering daarvan aan anderen overlaten. De hoofdverpleegkundige leidt de afdeling en optimaliseert de organisatie, zodat het team verpleegkundigen hun werk op een aangename manier kunnen doen. Die evolutie is nu volop bezig en daarom is er nog veel opvolging en ondersteuning nodig.
De hoofdopdracht van een hoofdverpleegkundige is de werkorganisatie. Het is cruciaal dat alles goed is georganiseerd, dat er een uitgekiende beleidsvisie bestaat. Als alles efficiënt verloopt, genereert men vanzelf een professionele en continue kwaliteit in de zorgverlening. Om in dat opzet te slagen, zijn er middelen nodig zoals voldoende personeel, genoeg en goed materiaal. Dat alleen al vraagt managementcapaciteiten.
Ook patiëntenzorg – onze belangrijkste taak – vraagt management. Hoe volgt men die op, wat moet bijgestuurd worden, hoe kan men vergelijken met de zorgverlening op andere afdelingen of in andere instellingen die gelijksoortige pathologieën behandelen? Kortom, hoe verkrijgt men dat de zorg voor de patiënten op uw afdeling goed, of zelfs meer dan goed verloopt? Daar komen dan weer opleiding en vorming bij kijken, voor de hoofdverpleegkundige zelf én voor de medewerkers op zijn of haar afdeling.”
– Een hoofdverpleegkundige neemt dus een groot deel personeelsmanagement op zich?
Jean-Paul Van Baelen: “Uiteraard, en daarmee hangt eveneens een heel pakket competenties samen waarover die persoon moet beschikken. Een verpleegafdeling is te vergelijken met een kleine KMO. Maar voor een verpleegafdeling is het ‘product’ de patiëntenzorg. In de industrie werkt één beroepsgroep aan één product volgens eenzelfde agenda. In de gezondheidszorg is de situatie bijzonder complex. Heel uiteenlopende beroepsgroepen zoals artsen, verpleegkundigen, vroedkundigen en paramedici werken rond één centraal gegeven: de patiënt en diens welzijn. Hun agenda’s komen echter vaker niet overeen dan wel en dat kan al eens tot conflicten leiden. Bovenop de patiëntenzorg komen dan nog keukenaspecten, voorraadbeheer, het personeelsmanagement en dergelijke meer. De uitkomst is een bijzonder complexe organisatie. Het algemeen management heeft bij dit alles een aanzienlijke ondersteunende taak. Als het verpleegkundig kader en het algemeen management elkaar niet begrijpen, dan heeft de instelling een groot probleem want dan loopt alles uiteindelijk vast.”
Het volledige interview met Jean-Paul Van Baelen verscheen in de extra editie van HR Square over HRM in de zorgsector, een bijlage bij HR Square nr. 45 van mei 2007. Daarin worden ook de activiteiten van de Vlaamse Beroepsvereniging voor Verpleegkundig Kaderpersoneel uitvoerig voorgesteld. Contacteer Bert Gavel, tel. 053/60.56.70, [email protected], voor een exemplaar.
