TEKST WIM DEGRAVE
Jürgen Ingels introduceren is geen sinecure. De 54-jarige ‘serial entrepreneur’ begon zijn loopbaan als investeringsmanager bij Dexia. Toen hij merkte dat internationale betalingen vlotter konden, richtte hij Clear2Pay op. Sinds de verkoop van het bedrijf in 2014 stortte Ingels zich opnieuw op zijn grootste passie: ondernemen. Als managing partner bij SmartFin investeert hij in verschillende grote en kleine tech-bedrijven. HR Square ging op zoek naar de HR-manager in de West-Vlaming.
Op het moment van het interview is Jürgen Ingels druk bezig met de voorbereiding van SuperNova, het netwerkevent dat deze week plaatsvindt in de Antwerpse Waagnatie. Op 29 maart gaat hij er in gesprek met Arnold Schwarzenegger, nadat hij in eerdere edities ook al Oprah Winfrey en zelfs Barack Obama had kunnen strikken.
Dag Jürgen, zo’n interview met Arnold Schwarzenegger, bent u daar nog zenuwachtig voor?
“Toch wel. Als je voor zoiets geen zenuwen meer hebt… Ik ben ook geen professionele interviewer, moet je weten.”
Wie staat er nog zoal op je wishlist voor volgende edities?
“Elon Musk! Hij is net als mij zot van ruimtevaart. Jeff Bezos van Amazon staat ook op mijn lijst. En Michelle Obama zou ik ook wel cool vinden.”
Elon Musk gelooft dat werken binnen minder dan 20 jaar optioneel wordt. Hoe kijkt u daartegenaan?
“Er zullen altijd wel mensen aan het werk blijven, maar ik denk wel dat we gaan evolueren naar een maatschappij waarin de mensen ofwel meer vrije tijd gaan hebben, wat leuk is, en een soort minimumloon gaan krijgen. Ofwel komt er een sociale revolutie, waarbij de armen het geld van de rijken gaan willen afpakken.”
U vertelde onlangs op Trends Z dat er tegenwoordig weer meer dan honderd mensen afkomen op een sollicitatie, iets wat enkele jaren geleden ondenkbaar was. Is de ‘war for talent’ afgelopen?
“Ik weet het niet. Misschien wel, misschien niet. Er spelen volgens mij twee zaken. Ten eerste heeft AI ervoor gezorgd dat een deel van het werk waarvoor vroeger mensen nodig waren, nu geautomatiseerd is. Veel instapjobs voor jongeren zijn op die manier weggevallen. Het gevolg is dat jongeren die afstuderen veel meer moeilijkheden hebben om een job te vinden in vergelijking met vijf jaar geleden.”
“Maar ten tweede zie je ook dat bedrijven op een fundamenteel andere manier gebouwd worden. Start-ups in de tech-sector gingen vroeger stap voor stap vooruit. De eerste jaren waren zwaar verlieslatend, en het duurde zijn tijd vooraleer je een positieve balans kon voorleggen. Tegenwoordig gaat alles veel sneller. Iemand heeft een goed idee, laat zich goed omringen – niet zomaar door goede werkkrachten, maar door de béste werkkrachten – en dat kleine team focust zich volledig op het product en de klant. Ze hebben geen salesafdeling meer, geen HR, geen overheadkosten want de volledige backoffice is toch geautomatiseerd. Die bedrijven hebben dus ook veel minder cash nodig en zijn veel sneller rendabel. Maar het gevolg is ook dat er maar tien mensen meer nodig zijn, in vergelijking met honderd vroeger. Dat zorgt ervoor dat er meer en meer mensen vrijkomen op de arbeidsmarkt. De vraag is alleen: zijn dat de mensen die je wilt aantrekken? En twee: wat ga je doen met al die mensen die langs de kant staan?”
“Ik spreek voor alle duidelijkheid enkel over de tech-sector, maar wat nu in de tech-sector gebeurt, sijpelt volgens mij binnen enkele jaren door in de reguliere economie.”
Is technologie, en in het bijzonder AI, een bedreiging voor onze creativiteit?
“Absoluut.”
Bent u daar bang voor?
“Neen, omdat ik denk dat mensen die creatief zijn altijd iets voor zullen blijven hebben op AI-modellen. AI is erg goed in het herkauwen van informatie die al bestaat. Maar echte creativiteit is toch nog wat anders.”
Is een goed ondernemer ook een goede leidinggevende?
“Dat denk ik niet. Mensen maken vaak geen onderscheid tussen ondernemers en managers, maar dat zijn eigenlijk twee verschillende diersoorten. En er zijn er maar heel weinig die in beide goed zijn. Veel bedrijven gaan de dieperik in door ondernemers die manager willen spelen. Terwijl: de karakteristieken van een ondernemer zijn heel anders dan die van een manager.”
“Ondernemers, dat zijn eigenlijk piraten. No mercy, no rules, shortcuts nemen… In de eerste fase van je bedrijf – in de eerste drie à vijf jaar – moet je echt zo’n piraat kunnen zijn. Maar als je bedrijf groter wordt, heb je iemand nodig – meestal de founder – die de piraterij inruilt en zich omschoolt om het reguliere leger te dienen. Dan gaat het over regels, afspraken, expense notes, documenten…”
U zou ook iemand anders op die plek kunnen zetten.
“Klopt, maar dat is niet zo evident. Het gaat vaak om ego’s. Mensen vinden dat zij als founder het bedrijf moeten blijven runnen, ook al zijn ze daar vaak niet goed in. De fase tussen beseffen dat je daar niet goed in bent en een vervanger aanwerven, is niet evident.”
Hoe zit het bij u?
“Ik ben absoluut meer een ondernemer. Managen kan ik wel, als het echt moet, maar ik doe dat eigenlijk niet zo graag. Zeker als het te groot wordt en er te veel regels zijn. Plus: ik kies er bewust voor om nooit CEO te zijn in de bedrijven waarin ik belangen heb. Als CEO verwacht men te veel van je en vindt men het bijvoorbeeld niet zo leuk als je ook in de raad van bestuur van andere bedrijven zetelt. Terwijl ik het net fijn vind om allerlei dingen door elkaar te doen. Als ik maar één ding zou mogen doen, of als alles te gestructureerd is, dan word ik ongelukkig. Mijn brein zit anders in elkaar. De combinatie van verschillende dingen maken het net zo boeiend. De ervaringen uit andere sectoren helpen ook om resultaten te boeken. Dat gaat niet zozeer over slim zijn, maar over ervaring. Mensen verwarren intelligentie vaak met ervaring.”
U legt ook graag de nadruk op hard werken, eerder dan slim zijn.
“Absoluut. Iedereen die ik ken en succesvol is, werkt harder dan de rest. Ze zullen het misschien niet altijd toegeven, en je hebt natuurlijk altijd uitzonderingen – zij die geluk en zij die pech hebben gehad – maar over het algemeen is er een redelijk goede correlatie tussen succes en hard werken. Slim zijn helpt uiteraard.”
“Over het algemeen is er een redelijk goede correlatie tussen succes en hard werken.“
Kun je een goede ondernemer of manager zijn en tegelijk 4/5 werken of elke dag de kinderen van school halen?
“Neen. Fuck de work-lifebalance!”
Dat is niet echt de strekking van ons magazine.
“Ik weet het. Maar je vraagt het me, en ik geef je een eerlijk antwoord. Altijd gaat het maar over work-lifebalance, maar dat is totaal overroepen, vind ik. Natuurlijk moet je goed voor jezelf zorgen, gezond leven, voldoende vrije tijd nemen… Daar ben ik het allemaal mee eens. Maar…”
… de slinger is te ver doorgeslagen?
“Absoluut. Toen ik begon, kwam mijn baas op vrijdagavond naar mij: ‘Ingels, ik moet morgen naar Parijs, ik moet dat verslag tegen 8 uur hebben.’ Die vroeg niet eerst: ‘Hebt gij vanavond iets te doen met uw lief?’ Of: ‘Moet gij niet naar uw schoonouders dit weekend?’ Nee, en als ik wel plannen had gehad, dan zou hij gezegd hebben dat ik het verslag daarna maar moest maken. Tegenwoordig wordt dat gezien als toxisch leiderschap, maar daar heeft het volgens mij helemaal niks mee te maken.”
Ik zag dat u op zoek was naar een nieuwe personal assistent. De vorige zit thuis met een burn-out?
(lacht) “Nee nee, die is op zwangersverlof.”
Begrijpt u dat het toch fundamenteel anders is als u ervoor kiest om ’s avonds laat en in het weekend door te werken, dan dat het wordt opgedrongen door de baas of de bedrijfscultuur?
“Zeker. Kijk, ik heb er voor alle duidelijkheid geen probleem mee dat mensen om vijf uur willen stoppen met werken om hun kinderen van school te kunnen halen, maar je moet wel weten wat je wil. Veel jonge mensen die ik tegenkom, willen succesvol zijn. Dan zeg ik hen steevast dat ze harder moeten werken. Als je én een huis in het zuiden van Spanje wil, én een chique wagen én een riant loon… Tja, dat gaat allemaal moelijk van nine-to-five. Tenzij je erg succesvol bent, door geluk, maar dat is misschien maar bij 3 procent van de bevolking het geval.”
“Work-lifebalance, de eerste tien jaar van je carrière: vergeet het. Dat is het moment waarop je energie hebt en moet leren: fouten maken, vallen en weer opstaan. Dat je dan wat minder geld verdient omdat je voor een job hebt gekozen die niet zo goed verdient: dat is niet zo belangrijk. Je haalt dat later wel in.”
Te veel werknemers zitten vast in een gouden kooi, vindt u?
“Waarom kiezen mensen in eerste instantie voor een bepaalde job? Status, aanzien, goedkeuring van hun ouders, geld… Dat zijn vaak de redenen. Er zijn nog heel wat mensen die hun job niet graag doen. De meesten rollen in het systeem en worden gepamperd door grote bedrijven, die zorgen voor een goed loon, een bedrijfswagen en zo meer. En al snel is de rivier te breed geworden om nog te springen en zelfstandig iets te doen. Ik spreek uit ervaring: ik had zelf een goede job bij de bank. Toen ik thuis kwam vertellen dat ik zelfstandig zou worden, verklaarden ze me gek.”
“Er zijn nog heel wat mensen die hun job niet graag doen. De meesten rollen in het systeem en worden gepamperd door grote bedrijven, die zorgen voor een goed loon, een bedrijfswagen en zo meer.”
In welke mate heeft geluk een rol gespeeld?
“Mensen zeggen mij soms dat ik veel geluk heb gehad, maar ik heb er ook wel hard voor gewerkt. Al van in mijn studententijd. Mijn ouders hadden het niet bijzonder breed, en ik heb jaren in de Quick gewerkt om mijn studies te kunnen betalen. 30 uur per week. Ik weet wat werken is… En hoe je een hamburger moet bakken.”
“Natuurlijk heb je af en toe geluk nodig. Hard werken is ook geen absolute garantie om te slagen. Succes en falen liggen heel dicht bij elkaar. Als de financiële crisis bijvoorbeeld een paar maanden langer had geduurd, waren we met Clear2Pay gewoon failliet gegaan. Daar heb je zelf geen vat op. Ik ben mij daar ook ten volle van bewust.”
Heeft succes u veranderd?
“Nee, dat denk en hoop ik niet. Ik heb geen streken gekregen. Ik heb altijd van schoonheid gehouden en koop wat meer kunst, dat wel. En ons kantoor hier ziet er prachtig uit en ligt in een toffe buurt… Maar als je mij morgen opnieuw in een muf bureau in Brussel stopt, zou dat ook gaan, hoor.”
“Geld is nooit een doel geweest. I couldn’t care less. Ik heb nooit iets gedaan voor het geld, maar altijd vanuit een passie. Passie zorgt voor het vuur, expertise, het feit dat je dingen kunt realiseren. Het leuke aan passie is ook: je kunt dat niet faken. Je moet dat maar eens proberen. Mensen die écht gepassionneerd zijn, zijn very powerful.”
Eigenlijk werkt u helemaal niet.
“Vind ik ook niet. Ik amuseer mij gewoon.”
5 dilemma’s
Orde of chaos?
“Doe maar chaos. Als de dingen te ordelijk zijn, is er geen ruimte meer om creatief te zijn.”
Frituur of sterrenrestaurant?
“Sterrenrestaurant. Lekker eten kan ik wel appreciëren.”
’s Ochtends vroeg of ‘s avonds laat?
“’s Ochtends vroeg.”
Een goede boekhouder of een goede HR-manager?
“Een goede boekhouder. Cijfers zijn superbelangrijk.”
VS OF VLAANDEREN?
“Vlaanderen. Ik denk dat er hier enorm veel potentieel is, zeker op het vlak van creativiteit. Ik ben eigenlijk niet zo negatief over de toekomst.”
Te gast bij Oprah Winfrey
Welke lessen heeft Jürgen Ingels als ondernemer geleerd? Hij schreef er een boek over, dat ook in het Engels werd vertaald (Start. Grow. Sell. 50 lessons for succesful enterpreneurship). Opvallend: hij mocht zijn boek zelf komen voorstellen in The Oprah Podcast, de wereldberoemde boeken-podcast van Oprah Winfrey. Geen enkele andere Belg die dat kan zeggen. Hoe hij daarin geslaagd is?
Jürgen Ingels: “Toen we Oprah naar België wilden halen voor SuperNova, vroeg ze om vooraf wat meer info over mezelf te bezorgen. Ik stuurde een exemplaar van mijn boek op en zei: ‘Lees gewoon de eerste zes bladzijden, dat vat mijn parcours zo’n beetje samen.’ Blijkbaar had ze mijn boek op het vliegtuig naar België in één ruk uitgelezen. Ze was oprecht geïnteresseerd en heeft er zelfs mee voor gezorgd dat het boek beschikbaar is op Amazon. ‘Jürgen, the world has to know about your book!’ zei ze. ‘Wil je er niet komen over vertellen in mijn podcast?’ Natuurlijk zag ik dat zitten!”
Na één week kreeg de podcast al meer dan 2 miljoen views. Van het boek zijn inmiddels al meer dan 35.000 exemplaren verkocht.
Bekijk hier de podcast.
LEES MEER OP HRSQUARE.BE
