Arbeidskaart nodig?

Indien het om een niet-EER-student gaat, moet in eerste instantie worden nagegaan of de student geen arbeidskaart nodig heeft. EER staat voor de Europese Economische Ruimte, die naast alle 28 lidstaten van de Europese Unie (EU), ook nog IJsland, Liechtenstein en Noorwegen omvat (maar dus niet Zwitserland).

Een vrijstelling van een arbeidskaart geldt immers enkel voor studenten die:

• Ingeschreven zijn aan een Belgische onderwijsinstelling tijdens de schoolvakanties.
• Of een verplichte stage in België uitvoeren in het kader van hun studies in België, de EER of Zwitserland.
• Of tewerkgesteld worden door de Belgische overheid of door een in België gevestigde internationale instelling van publiek recht.
• Of tewerkgesteld worden in het kader van erkende uitwisselingsprogramma’s zoals Erasmus, Leonardo, Phare en dies meer.

Voorts kan een student die aan een Belgische onderwijsinstelling studeert onder bepaalde voorwaarden een arbeidskaart C krijgen om buiten de schoolvakanties te werken.

Indien de student niet is vrijgesteld of geen arbeidskaart C heeft, zal een arbeidskaart B voor de student moeten worden aangevraagd. Dat is geen evidentie, omdat in de meeste gevallen de student al een diploma moet hebben om een arbeidskaart B te kunnen krijgen (bijvoorbeeld arbeidskaart B voor stagiairs of een arbeidskaart B voor hooggeschoold personeel). Daarenboven kan de stage dan geenszins onbezoldigd zijn, gelet op de loonvereisten voor het verkrijgen van een arbeidskaart B.

Met een beroepsinlevingsovereenkomst?

De beroepsinlevingsovereenkomst (BIO) is de enige vorm van stage die wettelijke geregeld is. De BIO onderscheidt zich van een arbeidsovereenkomst door haar doel, meer bepaald de stagiair in het kader van zijn/haar opleiding bepaalde kennis of vaardigheden te laten verwerven door het uitvoeren van arbeidsprestaties bij een werkgever. Belangrijk hierbij is dat er in het kader van een BIO een minimumvergoeding aan de stagiair moet worden betaald (momenteel maximaal 751 euro indien de stagiair 21 jaar of ouder is). Tevens vereist een BIO een opleidingsplan dat moet worden goedgekeurd door de bevoegde regionale dienst.

Bijgevolg kan alleen een onbezoldigde stage worden verricht indien de stage uitgesloten is uit het toepassingsgebied van de BIO. Dit is onder meer het geval voor:

• Arbeidsprestaties uitgevoerd door een student in het kader van een opleiding aan een gesubsidieerde of erkende onderwijsinstelling of opleidingscentrum voor zover de totale duur bij eenzelfde werkgever niet meer bedraagt dan 60 dagen per school- of academiejaar (onderwijsinstelling)/kalenderjaar(opleidingscentrum).
• Stages waarvan de duur expliciet wordt vastgesteld door de bevoegde overheid binnen het kader van een cursus die leidt tot het afleveren van een diploma, een getuigschrift of een bewijs van beroepsbekwaamheid.

Met een ‘sui generis’ overeenkomst?

Indien het dus om een stage gaat in het kader van één van bovenstaande uitsluitingen uit het toepassingsgebied van de BIO, kan de stage onbezoldigd plaatsvinden. Het gaat dan om een stage in het kader van een ‘sui generis’ overeenkomst die niet wettelijk is geregeld. Idealiter neemt deze overeenkomst de vorm aan van een tripartiteovereenkomst tussen de onderneming, de onderwijsinstelling en de stagiair.

Het is ook ten zeerste aangewezen om de student enkel te vergoeden voor werkelijk gemaakte kosten om een herkwalificatie in een arbeidsovereenkomst met alle gevolgen van dien (minimumlonen, RSZ-bijdragen,…) te vermijden. Zo’n ‘sui generis’ overeenkomst kan dus niet worden gesloten indien de student een arbeidskaart nodig heeft.

Daarnaast blijven een aantal andere arbeidsrechtelijke bepalingen van toepassing op stagiairs die in het kader van een ‘sui generis’ overeenkomst zijn tewerkgesteld zoals de wetgeving inzake (onder meer) de arbeidsduur, de feestdagen, het arbeidsreglement en alles rond welzijn op het werk.

Auteur: Sophie Maes (advocaat-vennoot Claeys & Engels)