Van de 10.453 werkaanbiedingen die de Brusselse Gewestelijke Dienst voor arbeidsbemiddeling te verwerken kreeg in 2003 blijkt 32,7% tot de categorie van de knelpuntberoepen te behoren. Het gaat in totaal om 82 beroepen in 12 grote beroepscategorieën. Bedrijven die het vaakst met knelpuntberoepen geconfronteerd worden, komen uit de transportsector, uit de klein -en groothandel en uit de horeca.
Onderzoek toont aan dat niet alleen de krapte op de arbeidsmarkt aan de basis ligt van het probleem. Ook minder gunstige arbeidsomstandigheden en de discrepantie tussen de vereisten die de werkgever stelt en het profiel van de werkzoekenden speelt een rol. Taaleisen zorgen voor rekruteringsmoeilijkheden bij vooral bedienden, boekhouders en verkopers. Specifieke technische vaardigheden zorgen ervoor dat vacatures in technische beroepen moeilijk ingevuld geraken.
Volgens de tewerkstellingsconsulenten en werkgeversfederaties die meewerkten aan het onderzoek is het kwalitatieve probleem de voornaamste oorzaak van de rekruteringsmoeilijkheden. Voor de beroepsgroepen van ingenieurs, technici, chauffeurs en dakdekkers wijzen ze op een tekort aan ingeschreven werkzoekenden.
De evolutie van de knelpuntberoepen over de afgelopen zes jaar leert ons dat 19 beroepsgroepen (of 27% van het totaal) op de lijst blijven staan, en 60% minstens drie jaar na mekaar werd vernoemd, waaruit blijkt dat het om een structureel probleem gaat.
Het BOAK stelt dat aanvullende studies noodzakelijk zijn om een oplossing te kunnen formuleren op de spanningen op de arbeidsmarkt. In het Brussels Gewest zien ze het rekruteren van werknemers uit de andere gewesten niet als oplossing, vermits de 3 gewesten met dezelfde problemen kampen. Aanpassing van de beroepsopleidingen, een verhoging van het aantal beschikbare plaatsen en betere informatiedoorstroming kunnen een eerste aanzet zijn. Werkgevers kunnen hun steentje bijdragen door zich te beraden over hun selectie- en rekruteringsprocedures (zij hebben de neiging om te hoge kwalificaties te vragen), meer te investeren in bedrijfsopleidingen en het bestrijden van elke vorm van discriminatie.
Het BOAK formuleert nog een aantal andere mogelijkheden voor werkgevers: een verbetering van de arbeidsomstandigheden of een herwaardering van het loon kan bepaalde beroepen aantrekkelijker maken, en het aanbieden van doorgroeimogelijkheden gekoppeld aan een opleidingsbeleid kan anticiperen op toekomstige rekruteringsmoeilijkheden.
