Redactie
Mentale en spier- en gewrichtsproblemen zijn de belangrijkste oorzaken van ziekteverzuim. Dat blijkt uit een studie van IDEWE, externe dienst voor preventie en bescherming op het werk, en HR-dienstengroep Acerta, bij een steekproef van meer dan 50.000 Belgische werknemers tussen 2018 en 2022. Het is de eerste keer dat beide leidende organisaties in hun sector op deze schaal de handen in elkaar slaan.
Bij langdurig verzuim bleken musculoskeletale problemen (aantasting van spieren, pezen en gewrichten, vaak werkgebonden) de grootste oorzaak (30 procent) bij de onderzochte werknemers in de loop van de 5 onderzoeksjaren, gevolgd door mentale problemen (21 procent). Opvallend is wel dat mentale problemen in 2022 het percentage van musculoskeletale klachten evenaarden als hoofdoorzaak van lang verzuim – 30 procent meer dan de voorgaande jaren. “Dit bevestigt ook de stijging van het aantal langdurig zieken door psychische en gedragsstoornissen waar het RIZIV eerder op wees. Steeds toenemende stress, sociale druk en een gebrek aan rust en decompressie zijn hierbij grote boosdoeners”, aldus Miet Vanhegen, Manager Talent Transitie bij Acerta.
Het aantal werknemers in België dat gedurende een langere periode (359 dagen verzuim tussen 2018 en 2022) ziek thuisbleef van het werk, steeg daarbij tussen 2018 en 2022 van 3 naar 6 procent. Ook het aantal gevallen van middellang verzuim (tussen 31 en 358 dagen afwezig tussen 2018 en 2022) steeg: van 12 naar 15 procent. Het aantal kortverzuimers (minder dan 31 dagen ziek de afgelopen 5 jaren) daalde dan weer, van 50 naar 49 procent. “Bij dat laatste heeft COVID wellicht een rol gespeeld”, zegt Vanhegen. “Door de lockdowns, quarantainemaatregelen en de opkomst van het thuiswerken daalde de overdracht van virussen – niet enkel van corona maar ook van griep en verkoudheid, klassieke veroorzakers van kort ziekteverzuim. In 2024 zagen we dit aantal dan ook weer toenemen.”
Rokers en obesitas
IDEWE en Acerta onderzochten daarnaast het effect van roken op middellang en lang verzuim. Tussen 2018 en 2022 verzuimde 47 procent van de rokende werknemers (tegenover 40 procent van de niet-rokers) voor een middellange tot lange periode. 25 procent van de rokers met middellang tot lang verzuim (versus 22 procent van de niet-rokers) was afwezig door musculoskeletale aandoeningen.
Ook obesitas blijkt een belangrijke factor: 48 procent van de werknemers met obesitas verzuimde voor een middellange tot lange periode tussen 2018 en 2022, versus 38 procent van de werknemers zonder obesitas. Van de werknemers met obesitas die middellang tot lang verzuimden, was dat bij 26 procent door een musculoskeletaal probleem (tegenover 23 procent van de werknemers zonder obesitas), en bij 21 procent door een ingreep (tegenover 16 procent van de mensen zonder obesitas).
Grote bedrijven
Grotere bedrijven (met 200 werknemers of meer) telden volgens het onderzoek in het algemeen meer verzuim dan kleinere – vooral in 2022, toen verzuimde 79 procent van de werknemers van deze grote bedrijven minstens één dag. Kleinere bedrijven (50 werknemers of minder) zaten dat jaar op 62 procent. Acerta en IDEWE merkten daarnaast dat grotere bedrijven meer te maken kregen met kort, middellang en lang verzuim dan kleine bedrijven.
Jongere werknemers
Het onderzoek keek ook naar werknemersleeftijd. Globaal verzuimden oudere werknemers minder dan jongere werknemers: 71 procent van de werknemers onder de 35 jaar was minstens 1 dag afwezig in 2022 ten opzichte van 69 procent van 55-plussers. “Kijken we naar de verzuimduur, dan zien we meer kort verzuim bij de jongeren en meer lang verzuim bij de ouderen: 3,1 procent lang verzuim bij 35-44 jaar, 5,4 procent bij 45-54 jaar en 11,5 procent bij werknemers ouder dan 55 jaar. De jongere mensen hebben vaak nog jonge kinderen in huis, wat maakt dat ze makkelijker ziektekiemen overgedragen krijgen en dus vaker een dagje thuis moeten blijven”, aldus Vanhegen.
Lode Godderis, CEO bij IDEWE en professor arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven, besluit: “Als werkgever heb je weinig controle over de levensstijl van je werknemers. Toch zijn er dingen die je zelf kan doen om gezondere keuzes te stimuleren. Creëer een gezondere werkomgeving door een holistisch preventiebeleid op te zetten. Neem daarin ook zaken als rookgedrag en voeding mee en motiveer werknemers om gezonde keuzes te maken. Deze investering – zeker in combinatie met een doordacht re-integratiebeleid – verdient zich terug in verlaagd verzuim.”
LEES MEER OP HRSQUARE.BE
