Het mentaal welzijn op de werkvloer bevorderen behoort tot het takenpakket van de leidinggevende. Althans, dat vindt de meerderheid van de leidinggevenden. Maar ze missen steun vanuit de organisatie en concrete handvaten om ermee aan de slag te gaan.

Werkgevers zetten steeds meer in op het bevorderen van mentaal welzijn bij werknemers. Maar of fruitabonnementen, yogalessen en after work drinks effectief zoden aan de dijk brengen, moet nog blijken. De huidige situatie is namelijk niet erg rooskleurig. Een grootschalige bevraging van Antwerp Management School toont aan dat 28 procent van de Belgische medewerkers ooit last heeft gehad van stressgerelateerde aandoeningen door het werk. 21 procent een depressie, 19 procent kampte met een burn-out, en 17 procent met een angststoornis. Ondanks de hoge cijfers, blijven deze mentale problemen een taboe: 53 procent van de werknemers kaart mentale problemen niet aan bij de leidinggevende.

Leidinggevenden spelen nochtans een cruciale rol in het bevorderen van het mentaal welzijn op de werkvloer. 80 procent van hen zegt bereid te zijn aanpassingen te maken waar nodig. Maar ook leidinggevenden worstelen met het vinden van de juiste aanpak. De helft (54 procent) geeft aan onvoldoende kennis te hebben om ondersteuning te kunnen bieden. 44 procent voelt zich niet competent genoeg.

“Mentaal welzijn op het werk is duidelijk niet evident”, zegt Eva Geluk, senior onderzoeker bij Antwerp Management School. “Preventie wordt bovendien nog vooral bekeken als een noodzakelijk ingrijpen wanneer het fout gaat, maar dan is het eigenlijk al te laat. Je moet het juist voorkomen, wat meer vergt dan alleen een wekelijks fruitmandje. Daarbij valt op dat medewerkers werkdruk als grootste probleem ervaren, maar leidinggevenden het verminderen van die werkdruk niet in hun top 10 plaatsen van wat ze concreet doen op het gebied van preventie.”

Andere collega’s emotioneel belasten

Waar ligt dat aan? Bijna vier op de tien (37 procent) van de leidinggevenden wijst naar de organisatie. Ze voelen te weinig steun om medewerkers met mentale problemen te helpen. Daarnaast heeft 40 procent nooit enige vorm van psychologische ondersteuning, coaching of lezingen gehad over preventie, terwijl 70 procent nooit training of bijscholing kreeg. Toch erkent zes op de tien leidinggevenden dat het hun verantwoordelijkheid is om hun werknemers te ondersteunen. Ze willen wel actie ondernemen, maar missen concrete handvaten.

Bovendien beschouwt bijna de helft (46 procent) van de leidinggevenden deze medewerkers als een risico voor de organisatie en vreest dat ze andere collega’s emotioneel kunnen belasten (48 procent). Een kwart van de managers zou deze personen niet eens hebben aangenomen als ze van tevoren wisten van hun mentale problemen, en 7 procent probeert zelfs actief van hen af te komen.

Verschil in perspectief

Het onderzoek toont ook aan dat leidinggevenden de oorzaak voor mentale problemen elders leggen dan medewerkers. Volgens leidinggevenden is de belangrijkste oorzaak waarom iemand uitvalt met mentale problemen gelegen op privévlak, vanwege de familiale of gezinssituatie. Ook vinden ze ‘medewerkers die te veel willen in het leven’ een topoorzaak, wat niet terugkomt bij de medewerkers zelf. Medewerkers ervaren werkdruk als het grootste probleem. 

Tegelijk toont het onderzoek aan dat leidinggevenden die minder stigmatiserend denken, meer preventieve acties ondernemen. “Om een psychologisch veilige omgeving te creëren waar medewerkers zich vrij voelen om over hun problemen te praten, is samenwerking op meerdere niveaus vereist. Hun beslissing om te praten hangt af van de inschatting van mogelijke positieve of negatieve gevolgen. De band met de leidinggevende speelt hierbij een belangrijke rol, evenals de ondersteuning van de organisatie zelf”, besluit Eva Geluk.

LEES MEER OP HRSQUARE.BE

• Jan Bouwen (CHRO Argenta): “Een bank is niet alleen transactie, maar ook interactie”
• Hoe ga je om met interne conflicten? 
• Meerderheid van de CEO’s van Belgische beursgenoteerde bedrijven ziet loon stijgen
• Elon Musk: “Dankzij AI wordt een job binnen minder dan 20 jaar optioneel”
• Belg verdient gemiddeld 4.420 euro bruto