Vakbondsafgevaardigden zijn werknemers van de onderneming die verkozen worden of aangeduid zijn om de al dan niet bij een vakbond aangesloten personeelsleden bij de werkgever te vertegenwoordigen.
Om de hen gegeven opdrachten en activiteiten collectief of individueel uit te oefenen, moeten de leden van de vakbondsafvaardiging beschikken over de nodige tijd en faciliteiten. Op het niveau van de sectoren of de ondernemingen kan nader omschreven worden hoeveel tijd een vakbondsafgevaardigde aan syndicale activiteiten kan besteden. Maar in elk geval moet deze tijd als arbeidstijd bezoldigd worden.
In dit verband hebben de leden van de vakbondsafvaardiging ook het recht op de tijd en de faciliteiten om deel te nemen aan cursussen of seminaries. Het moet gaan om vorming, georganiseerd door de representatieve vakbonden, die gericht is op de vervolmaking van de economische, sociale en technische kennis van de afgevaardigden in hun rol van werknemersvertegenwoordigers. Bovendien gaat het om cursussen en seminaries georganiseerd op tijdstippen die samenvallen met de normale arbeidsuren.
De meeste paritaire comités hebben bij collectieve arbeidsovereenkomst vastgelegd gedurende hoeveel dagen per jaar welke mandaten (ondernemingsraad, comité voor bescherming en preventie op het werk, vakbondsafvaardiging, effectieven en/of plaatsvervangers) afwezig mogen zijn omwille van vakbondsvorming.
In de mate dat een vakbondsafgevaardigde zijn afwezigheidsdagen besteedt aan de uitoefening van zijn opdrachten of om een vakbondsvorming te volgen, behoudt hij het recht op een maaltijdcheque. Deze dagen moeten dus gelijkgesteld worden met een effectief gewerkte dag.
De uitkomst is helemaal anders wanneer de vakbondsafgevaardigde zijn dagen voorbehouden voor vakbondsvorming opgenomen heeft en hij educatief verlof neemt om een cursus te volgen die ingericht is door de representatieve vakbonden. Dit is een heel courante praktijk. Immers, cursussen ingericht door de representatieve vakbonden worden beschouwd als een algemene opleiding in het kader van het educatief verlof.
Maar niettegenstaande het feit dat werknemers recht hebben op educatief verlof met behoud van loon en deze afwezigheid gelijkgesteld wordt met arbeidstijd, hebben zij geen recht op een maaltijdcheque. Een dag educatief verlof is geen werkelijke arbeidsdag.
Ann Vandewalle
Acerta Legal Consult
