PricewaterhouseCoopers (PwC) verricht sinds 2002 jaarlijks onderzoek naar aandelengerelateerd verlonen. Uit de opeenvolgende studies blijkt dat aandelengerelateerd verlonen in de lift zit. Het systeem kent een opmars in de Verenigde Staten en Europa, maar ook in landen als Kazachstan, Saoedi-Arabië en Brazilië beloont men personeel via aandelen of aandelenopties.
In juli 2007 ging PwC de verloningsbasis na bij 152 multinationals, zo bericht De Tijd. Bijna twee derde van de respondenten zetelt in de VS, maar een even groot aandeel is ook actief in ons land.
Het valt op: multinationals laten de variabele vergoedingen van hun toplui niet langer afhangen van de winstcijfers alleen. Bedrijven baseren zich niet meer op criteria zoals de beurskoers of de winst per aandeel. Meer en meer zien ze erop toe dat het management de strategische doelstellingen haalt. Ook andere parameters, zoals de omzetcijfers of de opgetekende groei in een specifieke geografische markt, worden in de weegschaal geworpen.
Daarnaast neemt het succes van aandelenopties wereldwijd af. Het toekennen van een aandelenoptie (het recht om gedurende een bepaalde termijn aandelen van het bedrijf te kopen tegen een vooraf bepaalde prijs) was begin jaren 2000 de absolute koploper in aandelengerelateerd verlonen, maar het is nu duidelijk op zijn retour. Anno 2007 bestaat amper 50% van de aandelengerelateerde verloning nog uit opties, weet De Tijd.
Gesjoemel met de data en voorwaarden waartegen managers hun opties konden lichten en de strengere boekhoudnormen zijn mogelijke verklaringen voor de tanende populariteit van aandelenopties. Maar er is meer aan de hand. Vele bedrijven kennen aandelen toe, eventueel naast opties, maar dan wel gekoppeld aan strenge voorwaarden zoals het verbod de aandelen te verkopen zolang de medewerker voor het bedrijf aan de slag blijft. Op die manier trachten de multinationals te voorkomen dat hun kaderleden enkel zouden gaan voor de kortetermijnwinst. Bij PwC weet men dat er immers nog te vaak bij het lichten van de optie onmiddellijk wordt geïnd, waardoor de incentive verdwijnt. Bovendien kan men met de toekenning van aandelen veel gemakkelijker alle werknemers bereiken.
De Tijd tekende ook op dat torenhoge vergoedingen als een topman de onderneming verlaat, voortaan veel meer gekoppeld zullen worden aan de werkelijk geleverde prestatie. PwC merkt namelijk dat – zeker in Europa – de toekenning van aandelenplannen meer tegenwind krijgt op de aandeelhoudersvergaderingen. Transparantie en een duidelijke communicatie, zowel intern (zoals over de fiscale gevolgen voor de werknemers) als extern, worden de sleutels tot het toekomstige succes, zo luidt het besluit.
