Onderzoek aan de Pennsylvania State University stelt dat topmanagers met een heel hoge dunk van zichzelf, meer extreme en wisselvallige resultaten neerzetten dan hun meer bescheiden collega’s. Gemiddeld gezien presteren ze echter niet beter of slechter dan topmanagers met een kleinere eigenliefde, aldus het onderzoek waar de Nederlandse zakenkrant ‘Het Financiële Dagblad’ over bericht.
Het onderzoek stelt dat de trend van narcistische managers te verklaren is door de enorme veranderingen die de bedrijfswereld tijdens de voorbije 20 jaar heeft ondergaan. Elementen zoals het toenemend belang van aandelenopties als vergoeding, de grotere aandacht van de media voor de persoon van de manager, de cultuur van beroemdheden en het feit dat steeds vaker managers weggeplukt worden bij andere bedrijven, zorgen ervoor dat narcistische persoonlijkheden zich aangetrokken voelen tot de positie van manager. Narcisme zou meer dan gemiddeld aanwezig zijn in het wereldje van ceo’s, omdat narcisme mensen naar posities van macht en invloed drijft.
Om na te gaan welk effect narcistische managers van bedrijven (of ceo’s) hebben op de strategie en de resultaten van de onderneming selecteerden de wetenschappers 111 ceo’s uit de computer- en software-industrie, met minstens 4 jaar ervaring. Om het narcisme van een ceo te meten, keek men naar de aanwezigheid van de ceo in persberichten, het gebruik van ‘ik’ en ‘mij’ in interviews, de mate waarin de foto van de ceo prominent aanwezig is in het jaarverslag en twee maatstaven voor de relatieve vergoeding van de ceo ten opzichte van de op een na grootste verdiener in het bedrijf. Uit de studie blijkt dat narcisme wel degelijk gevolgen heeft voor de gevoerde strategie en bedrijfsprestaties. Narcistische leiders kiezen voor een grotere ‘strategische dynamiek’ (de graad van strategische verandering) en ‘grandiositeit’ (het aantal overnames en hun omvang) dan hun meer bescheiden collega’s. Er is ook een positief verband tussen narcisme en de schommelingen in de uitgaven voor advertenties, onderzoek en ontwikkeling, en de schuldgraad van de onderneming.
Narcistische managers zijn op zoek naar drama want ze hebben immers aandacht en applaus nodig. Daarom kiezen ze voor gedurfde en zichtbare acties in plaats van de langzame verbetering van de status-quo. Het gaat daarbij onder meer om grootschalige productlanceringen, agressieve internationale expansies en overnames. Maar veel van die overnames zijn geen succes. Narcisme is een deel van de verklaring. In hun hoogmoed denken narcistische ceo’s dat ze beter zullen presteren dan het management van het overnamedoelwit. Daardoor betalen ze soms te forse overnamepremies. Het grote zelfvertrouwen en optimisme van narcistische managers zorgt er overigens in het algemeen voor dat ze hogere slaagkansen toekennen aan projecten die anderen als heel risicovol beschouwen.
De voorkeur voor gedurfde acties en strategische veranderingen vertaalt zich ook in meer extreme en wisselvallige resultaten voor bedrijven die onder de hoede van een narcistische ceo staan. Stevige winstcijfers worden afgewisseld met enorme verliezen. Gemiddeld gezien blijken narcistische ceo’s echter niet significant beter of slechter te presteren dan meer bescheiden leiders. Daarom is het moeilijk uit te maken of narcistische topmanagers nu een vloek of een zegen zijn voor een onderneming en haar aandeelhouders.
